Akademik Veri Yönetim Sistemi
SOSYAL BILIMLER DERGISI, cilt.4, sa.7, ss.129-157, 2020 (Hakemli Dergi)
Türk eğitim sisteminde yapılan yeniliklerden biri de vatandaşlık eğitiminin temel dersleri olan tarih, coğrafya ve yurttaşlık bilgisi derslerinin 1962-1963 eğitim öğretim yılından itibaren tek bir ders olarak “Toplum ve Ülke İncelemeleri” adı altında birleştirilmesiydi. “Yeni İlkokul Program Taslağı” 1962 yılında hazırlanmış ve adı geçen bu derslerin birleştirilmesi öngörülmüştü. Bu yenilik aslında Sosyal Bilgiler dersinin de temeliydi. İlkokulların ikinci devresinde tarih, coğrafya ve yurttaşlık bilgisi dersleri ayrı dersler olarak, farklı saatlerde münferit program ve amaçlarda işlenmekteydi. Her üç dersin de farklı olan amaç ve kazanımları 1962-1963 yılından itibaren tek bir ders halinde ortak amaç, hedef ve kazanımlarla uygulanmıştı. İlkokullarda başlayan bu yeni ders için ortaya çıkan ihtiyaç üzerine aynı yıllarda rehber ve kılavuz kitaplar yayınlanmaya başlamıştı. Bu kitaplarda öğretmenlere yardımcı olacak etkinlik örnekleri, planlar ve çalışmalar yönetmelikler esas alınarak hazırlanmış ve yardımcı öğretmen kitapları olarak ortaya çıkmıştı. Toplum ve Ülke İncelemeleri dersi varlığını 1968’e kadar devam ettirmişti. 1968 tarihli İlkokul Programında bu dersin adı Sosyal Bilgiler olarak değiştirilmişti. Çalışmamızda 1962 yılından 1968 yılına kadar altı yıl devam eden “Toplum ve Ülke İncelemeleri” dersinin vatandaşlık eğitimi bağlamında amaç, hedefler, kazanımlar ve uygulamalar olmak üzere müfredatın belirttiği hususlar incelenmiştir. Ayrıca dönemin bu dersle ilgili programı, yönetmelikleri, ders kitabı ve yardımcı ders kitaplarının da incelendiği çalışmada Toplum ve Ülke İncelemeleri dersinin vatandaşlık eğitimi boyutunda Türk eğitim sistemine kazandırdıkları ele alınmıştır.