Research Information System
Enseigner le français langue étrangère à des apprenants natifs de langues MoDiMEs, Poitiers, France, 24 - 25 September 2015, pp.2, (Summary Text)
Les interactions en classe sont marquées essentiellement par le recours à une multitude de supports de la part des enseignants, qui relèvent à la fois des ressources verbale et non verbale, visant ensemble à la facilitation de l’accès au sens (Tellier, 2006 ; Cadet & Tellier, 2007). Ainsi, le contexte d’une LE faisant preuve d’une maîtrise limitée du côté d’apprenants nécessite chez les enseignants la mobilisation des pratiques de transmission caractérisées par la mise en œuvre des stratégies discursives aux niveaux verbal et non verbal (Cicurel, 1985, 2011). L’activité métalinguistique des enseignants en classe englobe donc également les jugements de valeur et les modes correctifs mis en œuvre en vue d’évaluer les performances des apprenants en classe (Cicurel, 2011). Dans l’optique soulignée ci-dessus, cette communication a pour objectif d’analyser l’activité enseignante dans sa dimension multimodale pour évaluer les performances plutôt orales des apprenants turcophones de FLE ayant le niveau langagier A1 (Conseil de L’Europe, 2005). Pour ce faire, les données ont été collectées dans une approche ethnographique à travers un corpus constitué des cours de FLE filmés en Turquie dans un établissement secondaire en situation réelle d’enseignement présentant trois enseignantes. Les analyses qualitatives qui en découlent mettent au jour, d’une part, les erreurs commises par les apprenants turcophones dans la perspective linguistique aux niveaux morphosyntaxique, lexical, sémantique, phonétique, phonologique et prosodique. D’autre part, elles mettent en évidence le recours aux diverses stratégies évaluatives/correctives sur le plan verbal chez les enseignantes, comme par exemple approbation, refus, félicitation, encouragement, reformulation, etc., parmi lesquelles seront abordées celles liées aux erreurs (Azaoui, 2014 ; Tellier, 2008). En même temps, elles révèlent l’utilisation de la gestuelle destinée à renforcer le plan verbal lors de l’évaluation des performances des apprenants.
Mots-clés : évaluation multimodale, stratégies évaluatives, modes correctifs, erreurs/fautes, apprenants turcophones de FLE
Sınıf etkileşimleri, yabancı dili anlamayı kolaylaştırmak adına, öğretmenlerin, hem sözel hem de devinimsel kaynaklardan yararlandıkları bir süreçtir (Tellier, 2006; Cadet & Tellier, 2007). Bu süreçte, öğrenenlerin sınırlı hâkimiyete sahip oldukları yabancı dil öğrenme bağlamı, öğretmenlerin sınıfta birtakım aktarım edimlerini; diğer bir deyişle, çeşitli sözel-devinimsel söylem stratejilerini ortaya koymalarını gerektirmektedir (Cicurel, 1985; Cicurel, 2011). Dolayısıyla, öğretmenlerin yabancı dil sınıflarında devreye soktukları üstdilsel etkinlikler, öğrenci performanslarını değerlendirmeye yönelik yargısal dönütler ile düzeltme edimlerini de içermektedir (Cicurel, 2011). Yukarıda bahsi geçen olgular ışığında, bu çalışmanın amacı, Türkiye’de A1 dil düzeyine sahip Fransızca öğrencilerinin sınıftaki sözel performanslarını değerlendirmeye yönelik olarak öğretmenlerin yararlandıkları sözel-devinimsel araçları çok boyutlu bir bakış açısıyla irdelemektir (Avrupa Konseyi, 2005). Çalışmanın uygulama kısmında veriler, Türkiye’de eğitim veren bir Fransız kolejinde ders veren üç öğretmenin görsel-işitsel sınıf kayıtlarından oluşan bir bütünce aracılığıyla; etnografik bir anlayışla toplanmıştır. Toplanan verilere uygulanan nitel çözümlemeler, bir yandan, öğrencilerin yaptıkları biçimsel/sözdizimsel, sözcüksel/anlamsal, sesletimsel/sesbilimsel ve bürünsel dil yanlışlarını gün ışığına çıkartmış; diğer bir yandan da, öğretmenlerin başvurdukları onaylama, reddetme, kutlama, cesaretlendirme, yeniden düzenleme gibi dil edimlerini içeren değerlendirme/düzeltme stratejilerini kullandıklarını göstermiştir (Azaoui, 2014; Tellier, 2008). Çözümlemeler, aynı zamanda, sözel iletişim kanalını desteklemek adına, öğretmenlerin, öğrenci performanslarını değerlendirmeye/düzeltmeye yarayan devinimlerden yararlandıklarını ortaya koymuştur.
Anahtar sözcükler: Çok boyutlu değerlendirme, değerlendirme stratejileri, düzeltme edimleri, dil hataları/yanlışları, yabancı dil olarak Fransızca öğrenen Türk öğrenciler