KÖPEK MEME TÜMÖR BİYOBELİRTEÇLERİNİN TESPİTİNDE METAL OKSİT NANOYAPI ESASLI BİYOSENSÖRLERİN GELİŞTİRİLMESİ VE YAPAY ZEKA UYGULAMALARI

24. Uluslararası Veteriner Hekimliği Öğrencileri Bilimsel Araştırma Kongresi, İstanbul, Türkiye, 11 - 13 Aralık 2024, ss.212-213, (Özet Bildiri)

KÖPEK MEME TÜMÖR BİYOBELİRTEÇLERİNİN TESPİTİNDE METAL

OKSİT NANOYAPI ESASLI BİYOSENSÖRLERİN GELİŞTİRİLMESİ VE

YAPAY ZEKA UYGULAMALARI

Elif Tüzüna, Gökçe Sarıb, Refik Sevimc, Fatih Özbaşd, Sinem Özlem Enginlere, Tarık

Küçükdenizf, Selcan Karakuşa,g

aİstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Mühendislik Fakültesi, Kimya Bölümü, , Avcılar,

İstanbul, Türkiye.

bİstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Veteriner Fakültesi, Avcılar, İstanbul, Türkiye.

cİstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Veteriner Fakültesi, Hayvan Besleme ve Beslenme

Hastalıkları Anabilim Dalı, Avcılar, İstanbul, Türkiye.

dFatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Vakıf Kültür Varlıklarını Koruma Uygulama

ve Araştırma Merkezi, Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Sanat, Tasarım ve

Mimarlık Fakültesi Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım Bölümü, İstanbul,Türkiye.

eİstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Veteriner Fakültesi, Doğum ve Jinekoloji Anabilim

Dalı, Avcılar, İstanbul, Türkiye.

fİstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Mühendislik Fakültesi, Endüstri Mühendisliği

Bölümü, Avcılar, İstanbul, Türkiye.

gSağlık Biyoteknolojisi Ortak Araştırma ve Uygulama Mükemmeliyet Merkezi,

Esenler, İstanbul, Türkiye.

Özet

Son yıllarda nanoteknoloji ve yapay zeka uygulamalarının gelişmesiyle sağlık

alanında önemli ilerlemeler kaydedilmiştir. Özellikle, kanser gibi ölümcül

hastalıkların erken teşhisi ve etkili tedavisi için yenilikçi çözümler gündeme

gelmektedir. Bu doğrultuda, farklı disiplinlerin katkısıyla hızlı, hassas ve yüksek

seçiciliğe sahip biyosensörler üretilmektedir. Nanoyapı tabanlı bu biyosensörler,

nanomolar seviyelerde ve 1 dakika gibi kısa sürelerde gerçek örneklerde etkili

sonuçlar verebilmektedir. Kanser antijeni 15-3 (CA 15-3), Mucin 1 (MUC-1), Kİ-67,

PCNA, Protein P53, CEA gibi geniş bir yelpazedeki spesifik analitlere karşı

geliştirilen bu biyosensörler, çevre dostu yaklaşımıyla daha düşük algılama limitleri

(LODs) ve geniş konsantrasyon aralıklarında araştırılmaya devam etmektedir.

Ekonomik, toksik olmayan ve üretimi kolay sensörlerin geliştirilmesi amacıyla

biyosensör verileri yapay zeka teknolojisi ile entegre edilmekte, kimya, tıp, matematik

ve hatta hayvan besleme gibi farklı alanlarda iş birliği yapılmaktadır. Gelecekte,

multidisipliner bir yaklaşımla, CA 15-3 ve MUC-1 gibi biyobelirteçlerin klinik

örneklerde tek kullanımlık seçici sensörlerle düşük konsantrasyonlarının bile tahmin

edilmesi ve teşhis doğruluğunun artırılması beklenmektedir. Ayrıca, gerçek

örneklerde (kan, tükürük, idrar, doku homojenatı vb.) tespit edilen biyobelirteç

konsantrasyonları, elektro-kimyasal veriler kullanılarak ve makine öğrenimi

algoritmalarıyla desteklenerek yeni teknolojik çözümler geliştirilecektir.

Anahtar kelimeler: Biyosensör, biyobelirteç, yapay zeka, nanoyapı

212