Akademik Veri Yönetim Sistemi
29. Ulusal Ergonomi Kongresi, Çanakkale, Türkiye, 12 - 14 Ekim 2023, sa.169, ss.83, (Özet Bildiri)
Ağaçlar ve elektrik
hatları toplum için önemli unsurlardır. Ağaçlar erozyon, iklim ve hava
kalitesinde iyileştirme sağlarken, elektrik hatları aydınlatma, ısınma donatıları
ve çeşitli cihazlar için elektrik sağlar. Ne yazık ki, ağaçlar ve elektrik
hatları çoğu zaman çatışır. Hatlara doğru büyüyen ağaç dalları enerji hatlarına
temas ederek elektrik kesintilerine ya da yangınlara neden olabilmektedir. Daha
da kötüsü her yıl, çocuklar, yetişkinler ya da doğadaki bazı canlılar, çeşitli
nedenlerle enerji hatlarına yakın bir ağaçta, elektrik akımına kapılarak ciddi
şekilde yaralanıyor veya ölüyor. Ülkemizde faaliyet gösteren 21 enerji dağıtım
şirketinin çalışanları on binlerce kilometreyi bulan enerji hatları boyunca
iletkenler ve ağaçlar arasındaki teması engellemek ve güvenli bir mesafe
oluşturmak için ağaç kesme-budama çalışmalarını yıl boyunca yapmaktadır. Bunu
yapmalarının iki temel nedeni bulunmaktadır: kamu güvenliği ve kesintisiz güç sağlama. Enerji şirketleri daha emniyetli bir çalışma ortamı sağlanma, operatörlerin
çalışma alanına erişimini kolaylaştırma, etkinlik ve verimlilikte potansiyel
artışlar nedeniyle bu işlerde eklemli teleskopik platformlu araçları tercih
etmektedir. Buna rağmen enerji şirketlerinde kaza raporları ve risk
değerlendirme raporlarındaki risk skorları incelendiğinde platform üzerinde
yapılan budamalarda dört büyük risk tespit edilmiştir. Bunlar; elektrik akımına
kapılma, yüksekten düşme, ağaç ya da dal parçalarının çarpması ve testere ile
temas sonucu ortaya çıkan yaralanmalardır. Operatörler ağır sonuçlu bu
risklerin yanında orta ve düşük düzeyde çeşitli risklerle de karşılaşmaktadır.
Bu çalışmada 6 farklı enerji dağıtım şirketinde risk değerlendirme raporları,
güvenlik denetim tutanakları ve kaza tutanakları incelenmiş ve sahada yapılan
uygulamalar izlenerek tespit ve değerlendirmeler yapılmıştır. Ülkemizde ve
farklı ülkelerde konuyla ilgili standartlar ve rehberler de incelenerek,
teleskopik platformlar üzerinde yüksekte yapılan budamalar için ekipman, organizasyon
ve operasyon ana başlıklarında bir dizi güvenlik kontrol önlemi oluşturulmuştur.
İşverenler, sendikalar ve politika yapıcılar, çalışanların güvenliğini artırmak
için eğitim ve kişisel koruyucu donanımların uygun şekilde kullanılmasını
sağlamak gibi ek adımlar atmalıdır. Ekipman ve uygulamalardaki gelişmelere
paralel olarak enerji sektöründeki iyi uygulamalar belediye, karayolları ve
peyzaj sektörleri için de tetikleyici olacaktır.