Kültürel Peyzajın Yeniden İşlevlendirilmesinde Kullanıcı Algısı: Anlatı Çözümlemesi Yaklaşımı
Kent Akademisi (Online), cilt.19, sa.5, ss.1-18, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 19 Sayı: 5
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.35674/kent.1882523
- Dergi Adı: Kent Akademisi (Online)
- Derginin Tarandığı İndeksler: Art Index, Central & Eastern European Academic Source (CEEAS), TR DİZİN (ULAKBİM), Academic Search Ultimate (EBSCO)
- Sayfa Sayıları: ss.1-18
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Adresli: Evet
Özet
Bu çalışma, kültürel peyzajların yeniden işlevlendirilmesi sürecinde kullanıcı algısının nasıl şekillendiğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırma, İstanbul’da son yıllarda restore edilerek müze ve sergi alanı olarak kullanılan Gülhane Sarnıcı ve Haliç Sanat-Fener Evleri örnekleri üzerinden yürütülmüştür. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden anlatı çözümlemesi yaklaşımı benimsenmiş; çevrimiçi platformlarda yer alan kullanıcı yorumları veri kaynağı olarak kullanılmıştır. Bu kapsamda, Google Haritalar üzerinde Gülhane Sarnıcı ve Haliç Sanat-Fener Evleri için paylaşılan, yüksek etkileşim düzeyine sahip ve anlamlı veriler sunan kullanıcı yorumları; işlevsellik, tarih ve kimlik, görsellik, sanat ve estetik, kullanıcı deneyimi ve ulaşım temaları altında sınıflandırılarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, kültürel miras alanlarının kamusal kullanıma açılmasının kullanıcı deneyimlerini çeşitlendirdiğini ve mekânlara yeni anlam katmanları kazandırdığını göstermektedir. Gülhane Sarnıcı örneğinde, tarihi bir yapının sergi mekânı olarak yeniden işlevlendirilmesi kullanıcılar tarafından mistik atmosferi ve merkezi konumu açısından olumlu değerlendirilirken, mekânsal kapasite ve aydınlatma yetersizlikleri eleştirilmiştir. Haliç Sanat-Fener Evleri örneğinde ise, tarihi yapıların özgün kimliği korunarak kültürel bir rota oluşturulması olumlu bulunmuş; ancak sergi içerikleri, bilgilendirme eksiklikleri ve yoğunluk sorunları olumsuz değerlendirilmiştir. Sonuç olarak çalışma, kullanıcı anlatılarının kültürel peyzajların sürdürülebilir ve kullanıcı odaklı yeniden işlevlendirilmesinde karar vericiler için önemli bir değerlendirme aracı sunduğunu ortaya koymaktadır.
This study aims to examine how user perception is shaped in the process of refunctionalization of cultural landscapes. The research focuses on the cases of the Gülhane Cistern and Haliç Art–Fener Houses in Istanbul, which have recently been restored and repurposed as museum and exhibition spaces. A qualitative research design was adopted, employing a narrative analysis approach. User comments shared on online platforms were used as the primary data source. Within this scope, user reviews shared on Google Maps for the Gülhane Cistern and Haliç Art–Fener Houses that have high engagement levels and provide meaningful data were analyzed under the themes of functionality, history and identity, visual qualities, art and aesthetics, user experience, and accessibility. The findings indicate that opening cultural heritage sites to public use diversifies user experiences and adds new layers of meaning to these spaces. In the case of the Gülhane Cistern, the refunctionalization of a historical structure as an exhibition space was positively evaluated by users in terms of its mystical atmosphere and central location, while spatial capacity and insufficient lighting were criticized. In the case of the Haliç Art–Fener Houses, the preservation of the original identity of the historic buildings and the creation of a cultural route were evaluated positively; however, the exhibition content, lack of information, and overcrowding were evaluated negatively. Consequently, the study demonstrates that user narratives provide an important evaluation tool for decision-makers in the sustainable and user-centered refunctionalization of cultural landscapes.