Mantarlar (Fungi) Âlemi ile İlgili Terimler Üzerine Bir Değerlendirme

Mantarlar (Fungi) Âlemi maya gibi mikroorganizmalardan, küfler ve şapkalı mantarlara kadar pek çok üyesi olan bir canlı grubudur. Bu âlemle ilgili taksonomik çalışmalar 300 yıllık bir geçmişe sahiptir. Fungus (ç. Fungi) terimi Yunancadır ve Latincede “şapkalı mantarı” ifade etmektedir. “Mantar” terimi ise Yunancada yenilebilir bitki (mantar) anlamında kullanılan “manitári” kelimesinden türetilmiştir. Bu terimin üzerine Divânü Lügâti’t-Türk’te geçen “mandār” kelimesinden ötürü Sanskritçeden Türkçeye geçmiş olduğu yönünde tartışmalar vardır. Ancak konu ile ilgili yapılan incelemeler Türkiye Türkçesindeki “mantar”ın Divan’da geçen “mandār” ile aynı kelime olmadığını düşündürmektedir. “Mantar” teriminin “Fungi” için kullanılması bilim camiasında bir kesim tarafından kabul görmekte diğer bir kesim ise “Fungi” terimini kullanmaya devam etmektedir. Mantarları tanımlamakta kullanılan temel terimler Yunanca ve Latince kelimelerdir. Mantarların iplik şeklindeki temel yapı birimi olarak tanımlanan “hif” terimi ve dallanmış hiflerin oluşturduğu ağ benzeri yapıyı tanımlayan “miselyum” terimi böyle kelimelerdendir. Bu terimlerin dilimizde bir karşılığı belirlenmemiş ve okunuşlarının Türkçe yazılışları ile kullanılması benimsenmiştir. Ancak şapkalı mantarları tanımlamakta kullanılan “sap, yüzük, kapçık” gibi terimler kabul görmüştür. Mantarlar Âlemini tanımlamakta kullanılan terimlerin bilim dili ve günlük dildeki durumu hakkında değerlendirmelerin yapıldığı bu çalışmada aynı zamanda terimlerin etimolojisi hakkında bilgiler verilmiştir.