TALAŞLI İMALAT İŞLEMİNDE SİLİCİ TAKIM GEOMETRİSİNİN YÜZEY KALİTESİNE ETKİSİ


Özdemir E.

MÜHENDİSLİKTE İLERİ VE ÇAĞDAŞ ÇALIŞMALAR 2, Prof. Dr. Melike YALILI KILIÇ,Prof. Dr. İlker KILIÇ, Editör, DUVAR YAYINLARI, İzmir, ss.25-58, 2023

  • Yayın Türü: Kitapta Bölüm / Araştırma Kitabı
  • Basım Tarihi: 2023
  • Yayınevi: DUVAR YAYINLARI
  • Basıldığı Şehir: İzmir
  • Sayfa Sayıları: ss.25-58
  • Editörler: Prof. Dr. Melike YALILI KILIÇ,Prof. Dr. İlker KILIÇ, Editör
  • İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Adresli: Evet

Özet

Talaşlı imalatta silici uç kullanımı konvansiyonel kesici uçlara kıyasla daha üstün yüzey kalitesine ve daha yüksek verimliliğe yol açar. Özellikle tornalama işleminde silici kesici kenar geometrisinin yüzey pürüzlülüğü üzerindeki etkisi oldukça önemlidir. Silici uçlar ince-bitirme tornalama operasyonlarında konvansiyonel uçlara göre daha fazla geleceğe sahiptir. İmalat endüstrisinde son işleme operasyonu olarak sert tornalama tekniklerinin uygulanmasında çok sıkı toleransla işlenmiş yüzeyler sağladığı görülmüştür. Konvansiyonel uçlara kıyasla daha geniş kesici uç burun geometrisine sahip silici uçlar ile taşlama işlemi ile mukayese edilebilecek ve hatta daha iyi yüzey kalitesi sağlanmıştır. Birden fazla yarıçapın sağladığı geniş burun geometrisi silici ucun kesici kenar mukavemetini artırmıştır. Silici kesici uçların, talaş kırma kabiliyetini kaybetmeden ve iyi yüzey kalitesi sağlayarak yüksek ilerlemelerde tornalama kapasitesine sahip olduğu görülmüştür. Yüksek ilerleme hızlarındaki ince-bitirme operasyonlarında silici kesici uç kullanımı yüksek yüzey kalitesi ve daha kısa işleme süresi sağlamaktadır. Silici takım iki kat daha büyük ilerleme hızında, normal ilerlemede konvansiyonel uç kullanıldığında elde edilen seviyelerde belirli yüzey pürüzlülüğü parametreleri sağlar. Düşük ilerleme hızlarında ise hem silici hem de konvansiyonel kesici uçlar ile benzer yüzey kalitesi elde edilir. Özetlemek gerekirse, silici kesici uç kullanımının, konvansiyonel kesici uçlara kıyasla üstün yüzey kalitesine ve yüksek verimliliğe yol açtığı ifade edilebilir. İmalat süresi ve maliyet tasarrufu göz önüne alındığında silici kesici uçların yüksek potansiyele sahip olduğu kanıtlanmıştır.

Yukarıda bahsedilen avantajlara ek olarak, silici ucun özel geometrisinden kaynaklanan bazı dezavantajları da vardır. İş parçasının dönme eksenine göre farklı açılarda olan yüzeylerin üniform pürüzsüzlüğünün sağlanamaması ve karmaşık yüzeyleri tornalarken şeklin doğru biçimde çoğaltılmasının zorluğu sıralanabilir. Silici geometrisi takım ve iş parçasının temas alanını genişleterek daha yüksek termo-mekanik yüklere (kesme kuvvetleri ve sıcaklık) neden olur. İşleme esnasında üretilen yüksek pasif kuvvet, iş parçasında titreşime ve boyutsal yanlışlığa veya işlenen parçanın şeklinin bozulmasına neden olur. Ayrıca özellikle yumuşak malzemelerin işlenmesinde kesme sıcaklığı artışı ve iş parçası ile kesici takım arasında yükselen yapışma etkilerinden dolayı yüzey pürüzlülüğü artabilir.