COVID-19 Pandemisinde Göğüs Cerrahisi Konsültasyonları: Neye İhtiyacımız Var

COVID-19 Pandemisinde Göğüs Cerrahisi Konsültasyonları: Neye İhtiyacımız Var?

GİRİŞ VE AMAÇ: Koronavirus pandemisinde tıbbi kayıt ve verilerin doğru yorumlanması gelecek dönemlerde branş bazlı sağlık altyapısının iş gücü ve ihtiyaçları için ışık tutabilir. Çalışmamızda akciğer tutulumları ve komplikasyonları yoğun olan COVID-19 hastalarında göğüs cerrahisi ihtiyacı olan konu ve durumları, pandemide aktif ve yoğun çalışan üniversite hastanemizin verileriyle değerlendirdik.

YÖNTEM: Mart 2020 ile Şubat 2022 tarihleri arasında acil, servis ve yoğun bakımdan COVID-19 nedeniyle göğüs cerrahisi konsültasyonu istenilen hastaların kayıtları retrospektif olarak değerlendirildi. 147 hastanın konsültasyonları çalışmaya alındı. Demografik bilgiler, PCR, hastalık şiddeti, konsültasyon nedeni, cerrahi işlem gerekliliği, medikal/cerrahi öneri, takip, tıbbi sonuçlar ve sağkalım parametreleri incelendi. BULGULAR: 147 hastanın 97’si (%66) erkek 50’si (%34) kadındı. 240’ı rekonsültasyon, toplam 387 konsültasyon incelendi. Ortalama yaş 64,24±15,25 (20–98) yıldı. Hastaların 98’inde (%66,7) PCR pozitif, 49’unda (%33,3) negatifti. 91’i (%61,9) yoğun bakım ünitesinden, 40’ı (%27,2) COVID-19 servisinden, 16’sı (%10,9) acilden danışılmıştı. Hastalardan 66’sı (%44,9) entübe takip edilmekteydi. 8’i (%13) iatrojenik 58 pnömotoraks, 44 plevral efüzyon, 25 pnömomediastinum, 8 pnömoderma, 12 işlem sonrası takipte COVID-19 gelişmesiyle takip, 4 CPR sonrası, 1 kot fraktürü, 3 insidental parankim nodülü, 3 göğüs cerrahisi operasyon geçmişi, 1 sol ana bronşta kitle, 1 akciğer apsesi nedeniyle konsülte edildi. Hastaların 93’üne (%63,3) cerrahi işlem gerekli görülmezken, 54’üne (%36,7) işlem önerildi. 94 hasta medikal tedaviyle takip edilirken, 53 hastaya 7 (%13,2) kateter torakostomi, 46 (%86,8) tüp torakostomi ve kapalı sualtı drenajı olmak üzere cerrahi işlem uygulandı. Takiplerde 60 (%40,8) hastanın rekonsültasyon ihtiyacı olmazken, 87 (%59,2) hastanın 65’i (%73,9) aynı, 23’ü (%26,1) farklı nedenle rekonsülte edildi. Bu hastalar 4’ü (%26) iatrojenik 15 pnömotoraks, 5 pnömoderma, 3 kateter torakostomi takibi, 2 plevral efüzyon, 2 hemogram düşüşü, 1 solunum yetmezliği nedeniyle danışılmıştı. Tekrar danışılan hastaların 27’sinde (%31) hastalığın klinik ve/veya radyolojik progresyonu izlenirken 60’ında (%69) izlenmedi, 21’ine (%30,9) cerrahi müdahale yapıldı, 47’sine (%69,1) cerrahi müdahale yapılmadı. 13 tüp torakostomi, 8 kateter torakostomi, 6 dengeyle negatif, 6 dren 3 kateter çekimi, 1 talk plöredez yapıldı. Takip süresi 6,59±8,25 (1–56) gündü. Belirtilen zaman aralığında hastaların 113’ü (%76,9) exitus oldu.

TARTIŞMA VE SONUÇ: Akciğer ve plevral komplikasyonlarıyla mortal seyredebilen COVID-19 için göğüs cerrahisi konsültasyonları hayati öneme sahiptir. Takip süreçlerinin özellikle komplike olduğu dönemlerde göğüs cerrahisiyle ilişkili, solunumu zorlaştırarak ek sorunlara neden olabilen durumların eşlik edebilmesi, yeniden değerlendirme ve işlem ihtiyacını doğurabilmektedir. Devam eden pandemi ve solunum sistemi ilişkili yeni yaygın bulaşıcı hastalık ve duyulacak sağlık hizmet ihtiyaçlarında multidisipliner yaklaşımında göğüs cerrahisi ihtiyacı doğru konumlandırılmalıdır. Pandemi hastaneleri başta olmak üzere ülke genelinde iş gücü yapısının yeterliliği ve cerrahi ihtiyaçlara uygun tıbbi ekipman altyapısı dikkate alınmalıdır.

Anahtar Kelimeler: COVID-19, Göğüs Cerrahisi Konsültasyonu, Pnömoderma, Pnömomediastinum, Pnömotoraks