23. Uluslararası Psikolojik Danışma ve Rehberlik Kongresi, İstanbul, Türkiye, 13 - 15 Haziran 2022, ss.593-594, (Özet Bildiri)
Evli Bireylerin Stresle Başa Çıkma Tarzları ve Duygusal
Zekâ Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
Evlilik, zaman içerisinde geçirdiği çeşitli sosyokültürel değişimler ve dönüşümlerle birlikte
günümüzde varlığını sürdürmeye devam eden toplumsal yapının en önemli birimlerinden
biridir. Son yıllarda oldukça artış gösteren boşanma oranları evliliğin sürdürülmesi üzerinde
etkisi olduğu düşünülen farklı unsurların araştırılmasını gerekli kılmaktadır. Belirleyici
olduğu düşünülen unsurlardan biri de yaşanan stresli durumlar ve bu durumlarla başa çıkmak
için başvurulan stratejilerdir. Bu araştırmada evli bireylerin stresle başa çıkma tarzları ve
duygusal zeka düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla
araştırmaya Bursa ilinde yaşayan, 266 kadın (%66.2) ve 136 erkek (%33.8) olmak üzere
toplam 402 evli birey katılmıştır. Araştırma verileri, “Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği”,
“Duygusal Zeka Özelliği Ölçeği-Kısa Form” ve araştırmacı tarafından oluşturulan “Kişisel
Bilgi Formu” aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde Pearson Momentler Çarpım
Korelasyon Katsayısı, Standart Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi, Bağımsız Örneklemler
için t-Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Araştırma sonucunda
yüksek duygusal zeka becerilerine sahip olan bireylerin stresle başa çıkmada anlamlı şekilde
problem odaklı stratejilere yöneldikleri; düşük duygusal zeka becerilerine sahip olan
bireylerin ise stres karşısında anlamlı düzeyde duygu odaklı stratejileri yöneldikleri
bulunmuştur. Bu sonuca göre, yüksek düzeyde duygusal zeka becerilerine sahip olan bireyler,
yaşadıkları stres karşısında problemi anlama ve olası çözüm yollarını değerlendirerek eyleme
geçme gibi mevcut stresörü ortadan kaldırabilecek veya aktif problem çözme becerilerini
devreye sokmaktadır. Tam tersi şekilde düşük duygusal zeka becerilerine sahip bireyler ise
problem çözmeye odaklanmak yerine stresörün yarattığı olumsuz duygusal durumu bastırma,
kabullenme veya yok sayma gibi pasif başa çıkma yollarına başvurmaktadırlar. Cinsiyet
değişkenine göre, stresle başa çıkmada erkekler problem odaklı stratejilerden biri olan iyimser
yaklaşıma daha sık başvururken kadınların duygu odaklı stratejilerden çaresiz yaklaşıma ve
problem odaklı stratejilerden sosyal destek aramaya daha fazla başvurduğu tespit edilmiştir.
Sonuç olarak bu araştırmada, stresle başa çıkarken sağlıklı stratejilere yönelme ile yüksek
duygusal zeka becerilerine sahip olma arasında anlamlı düzeyde pozitif ilişkiler olduğu
bulgulanmış ve bu doğrultuda yapılan çalışmanın, geliştirilmesi planlanan evlilik öncesi
hazırlık programları ve evlilik danışmanlığı programları için katkı sağlayabileceği ve bu
alanda çalışmakta olan uzmanlar için aydınlatıcı ve yol gösterici olabileceği öngörülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Evlilik, Stresle Başa Çıkma, Duygusal Zekâ.
Bildiri No: PDR2022.000259 Sunum Şekli: Sözlü Sunum
Bildiri Konusu: Aile Psikolojik Danışma ve Rehberlik Hizmetleri
*Psk. Dan. Çağla Fahriye Çakmak Akyüz, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Dr. Öğr. Üyesi
Cengiz Poyraz, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
Investigation Of The Relationship Between Married
Individuals' Stress Coping Styles And The Level Of
Emotional Intelligence
Marriage is one of the most important units of the social structure that continues to exist today
with various socio-cultural changes and transformations it has undergone over time. Divorce
rates, which have increased considerably in recent years, make it necessary to investigate
different factors that are thought to have an effect on the continuation of marriage. One of the
factors that are thought to be decisive is the stressful situations experienced and the strategies
applied to cope with these situations. In this study, it was aimed to examine the relationship
between the styles of coping with stress and emotional intelligence levels of married
individuals. For this purpose, a total of 402 married individuals, 266 women (66.2%) and 136
men (33.8%), living in Bursa, participated in the research. The research data were collected
through the “Ways of Coping Inventory”, “The Emotional Intelligence Questionnare-Short
Form” and the “Personal Information Form” created by the researcher. Pearson Product
Moments Correlation Coefficient, Standard Multiple Linear Regression Analysis,
Independent Samples t-Test and One-Way Analysis of Variance (one-way ANOVA) were
used in the analysis of the data. As a result of the research, it was determined that individuals
with high emotional intelligence skills tended towards problem-focused strategies in coping
with stress; It has been found that individuals with low emotional intelligence skills tend to
use emotion-focused strategies at a significant level in the face of stress. According to this
result, individuals with high emotional intelligence skills engage in active problem solving
skills, such as understanding the problem in the face of the stress they experience and taking
action by evaluating possible solutions. On the contrary, individuals with low emotional
intelligence skills resort to passive coping methods such as suppressing, accepting or ignoring
the negative emotional state created by the stressor, instead of focusing on problem solving.
According to the gender variable, it has been determined that while men use the optimistic
approach, which is one of the problem-focused strategies, in coping with stress, women use
the helpless approach from emotion-focused strategies and seeking social support more than
problem-focused strategies. As a result, in this study, it was found that there was a significant
positive relationship between turning to healthy strategies when coping with stress and having
high emotional intelligence skills and It is foreseen that the study carried out in this direction
can contribute to the pre-marital preparation programs and marriage counseling programs that
are planned to be developed and that it will be enlightening and guiding for the experts
working in this field.
Keywords: Marriage, coping with stress, emotional intelligence.