İSTİLACI BALIK TÜRLERİNİN DENİZ EKOSİSTEMLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ VE VETERİNER HEKİMLİĞİ AÇISINDAN ÖNEMİ


Creative Commons License

Kartal E. E., Çira D.

24. Uluslararası Veteriner Hekimliği Öğrencileri Bilimsel Araştırma Kongresi/ 24th International Veterinary Medicine Student Scientific Research Congress, İstanbul, Türkiye, 11 - 13 Aralık 2024, cilt.1, sa.1, ss.314-315, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Cilt numarası: 1
  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.314-315
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
  • İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Adresli: Evet

Özet

İstilacı balık türleri, bulundukları ortama yabancı olan ve o ortamdaki ekolojik dengeyi negatif yönde etkileyen sucul canlılardır. Özellikle deniz ticaretinin ve gemi trafiğinin artması gibi insan etkileri sonucu denizlerde istilacı türler kolay yayılma olanağı bulmaktadır. Bölgedeki yerel canlı türleri üzerinde baskınlık kurarak bölgeye hakim olmalarına neden olmuştur. İstilacı balık türleri denildiğinde akla ilk gelen tehlikeli türler Balon balığı (Lagocephalus sceleratus) ve Aslan balığı (Pterois miles) olmaktadır. Hızlı adaptasyon, üreme ve yayılma özelliklerine sahip bu türler, giriş yaptıkları bölgelerde baskın hale gelmektedir. Bölgede bulunan canlıları tehdit ederek, ekosistemi negatif yönlü etkilerler. Balıkçıların ekipmanlarına zarar verdikleri için ekonomik kayıplara neden olurlar. Ancak bu türlerin en tehlikeli özellikleri zehirli olmalarıdır. İstilacı türler bir ekosisteme girdiği zaman endemik türlerle rekabete girerek besin zincirini ve habitat sağlığını olumsuz etkileyerek ekolojik dengenin bozulmasına yol açmaktadır. Bu durum, balık popülasyonları üzerinde stres oluşturarak hastalıkların ortaya çıkmasına sebep olabilirler. Balon balığı tüketimi sonucunda insanlarda intoksikasyon oluştuğu yayınlarla bildirilmiş, çeşitli hayvan türlerinde toksikasyon oluşturduğuna dair çalışmalar rapor edilmiştir. Aslan balığı ise zehirli dikenleri nedeniyle insanlar için hayati tehlike oluşturmaktadır. istilacı türlerle mücadelede meslek uzmanları multidisipliner şekilde çalışmaktadır. Veteriner hekimler de mücadelede kritik bir rol oynamalıdır. Bu türlerin endemik türler üzerine olan etkilerini anlamak, taşıdıkları hastalıkların tespit edilmesi ve etkin mücadelenin sağlanması ile ekosistemin korunması oldukça önemlidir. Dolayısıyla hayvan sağlığı, çevre ve insan sağlığı alanlarında çalışan veteriner hekimler bu türlerle mücadelede etkin rol almalıdır. Bu derleme ile, istilacı türlerin deniz ekosistemleri, insan ve hayvan sağlığı üzerinde oluşturduğu olumsuz etkilerin anlaşılması ve ekolojik dengenin korunmasında veteriner hekimlere düşen görevler konusunda farkındalık oluşturulması amaçlanmıştır.


Anahtar kelimeler: İstilacı yabancı türler, ekosistem, veteriner hekimlik, tek sağlık, ekolojik dengenin korunması

Invasive fish species (or invasive alien species) are aquatic organisms that are foreign to their environment and negatively affect the ecological balance. Invasive species in the seas have found opportunities to spread easily due to human influences such as the increase in maritime trade and ship traffic. They have become dominant local species, establishing control over these areas. When invasive fish species are mentioned, the most notable dangerous species are the Pufferfish (Lagocephalus sceleratus) and the Lionfish (Pterois miles). These species, characterized by their rapid adaptation, reproduction, and spread, become dominant in the regions they invade. They threaten the local fauna and negatively impact the ecosystem. Additionally, they cause economic losses by damaging fishermen's equipment. However, their most dangerous characteristic is their toxicity. When invasive species enter an ecosystem, this creates stress on fish populations, which can result in the emergence of diseases. Reports have documented intoxications in humans caused by the consumption of Pufferfish, as well as toxic effects on various animal species. Also, Lionfish poses a lethal risk to humans due to its venomous spines. Combating invasive species requires multidisciplinary collaboration among professionals. Veterinarians play a critical role in these efforts. Understanding the effects of these species on endemic species, detecting the diseases they carry, and ensuring effective management are essential for protecting ecosystems. Therefore, veterinarians working in animal health, environmental health, and human health should play an active role in combating these species. This review aims to raise awareness of the adverse effects of invasive species on marine ecosystems, human and animal health, and the critical responsibilities of veterinarians in preserving ecological balance. 

Keywords: Invasive alien species, ecosystem, veterinary medicine, one health, protecting ecological balance