Akademik Veri Yönetim Sistemi
MIDDLE EAST INTERNATIONAL CONFERENCE ON CONTEMPORARY SCIENTIFIC STUDIES-IV, Bayrut, Lübnan, 1 - 03 Kasım 2020, ss.51-67, (Tam Metin Bildiri)
Özet
Tarihi,
M.Ö. 3000 yılına kadar uzanmakta olan Afyonkarahisar şehri; Hattiler, Hititler,
Firigler, Pers Hakimiyeti, Roma İmparatorluğu, Bizans İmparatorluğu, Anadolu
Selçuklu Devleti ve Osmanlı Devleti olmak üzere bir çok medeniyete ev sahipliği
yapmıştır. Her medeniyette farklı isimler almış olan şehir en son ismini,
şehrin ortasında yükselen koyu renkli volkanik kayaların renginden, üstünde
bulunan hisardan ve bölgede eskiden beri üretimi büyük alanda yapılan haşhaş
bitkisinden almaktadır. Neredeyse her medeniyetin izlerini taşıyan şehirde, Afyon
kalesinin bulunduğu tepenin güneybatısında bulunan Ulu Cami, Selçuklu döneminde
1273 tarihinde Mimar Emirhac beye yaptırılmıştır. Cami, kırk adet birbirinden
farklı çam direk üzerine oturtulmuş olmasından dolayı “Kırk Direkli Cami”
olarak da adlandırılmıştır. Selçuklu döneminin ahşap tavanlı, ağaç direkli
camiler grubundandır. Her bir direk mukarnaslı olarak uygulanmıştır ve
birbirinden farklıdır. Ahşap tavan üzerine yapılmış olan ahşap işçiliği, kalem
işleri, hat yazıları belli belirsiz ve silinmiş olarak günümüze kadar gelmiş bulunmaktadır.
Cami içerisinde bulunan bu ahşap işçiliği olan eserler oldukça nadidedir. Caminin
dış kapısı üzerinde simetrik olarak birbirinin aynı iki çini pano
bulunmaktadır. Ahşap minberi ve ahşap oyma kapısı ile de göz doldurmaktadır. Bu
çalışmada, Afyonkarahisar Ulu camisi hakkında bilgiler verirken, cami içerisinde
bulunan ve birbirinden faklı olan kırk direk özellikleri, bezeme özellikleri ve
ahşap işçiliğinin bulunmuş olduğu diğer birimler hakkında bilgiler
verilecektir.
Anahtar Kelimeler: Anadolu
Selçuklu, Afyonkarahisar Ulu Cami, Ahşap İşlemeciliği.