Akademik Veri Yönetim Sistemi
Olgularla Adli Psikiyatri ve Davranış Bilimleri, Gökhan Oral, Editör, Akademisyen Kitabevi, Ankara, ss.137-142, 2021
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 17. maddesinde “Kimseye işkence ve eziyet yapılamaz; kimse insan haysiyetiyle bağdaşmayan bir cezaya veya muameleye tâbi tutulamaz.” denilmiştir.(1) Bir eylemin, bu madde kapsamında değerlendirilebilmesi için ulaşması gereken minimum bir ağırlık derecesi bulunmaktadır. Anayasa Mahkemesi’nin birçok kararında, bu konudaki kriterler ayrıntılı olarak belirtilmiştir.(2-4) Buna göre, eylemin süresi, eylemin fiziksel ve ruhsal etkileri, mağdurun (cinsiyet, yaş ve sağlık durumu vb.) özellikleri, eylemin ağırlık derecesini belirlemede öncelikli olarak göz önünde bulundurulan kriterlerdir.(2-4) Ayrıca, Anayasa Mahkemesi kararlarından açıkça çocuğun cinsel istismarı söz konusu olduğunda, bu eylemin ağır nitelikte bir eylem olarak kabul edildiği ve Anayasa’nın 17. maddesinin ihlali olarak kabul edildiği anlaşılmaktadır. (3,5) Tıbbi olarak bakıldığında da cinsel istismar eyleminin çocuklar üzerinde, uzun ve kısa dönemde görülebilen, ağır fiziksel, ruhsal ve sosyal olumsuz etkileri olduğu bilinen bir gerçektir.(6-9) Devletin, bireyleri, özellikle korumaya muhtaç, savunmasız insanları ve çocukları koruma yükümlülüğü bulunmaktadır.(1,10,11) Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile çocuklar açısından Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi ve Çocuk Koruma Kanunu gibi çok sayıda düzenleme, devletin bu konudaki yükümlülüğüne vurgu yapmış, koruma yükümlülüğünün yerine getirilebilmesi için yasal, idari, toplumsal ve eğitsel tüm önlemlerin alınması gerektiği belirtilmiştir (10-12). Türkiye, bu konudaki uluslararası sözleşmelere imza atan ülkelerden biridir. Dolayısıyla, ülkemizin bu konuda önlem alması, aynı zamanda bir zorunluluk olmuştur. Bu olgu sunumunda, Anayasa Mahkemesi kararına yansıyan bir olgu üzerinden, bir devlet okulunda gerçekleştiği iddia edilen cinsel istismar olayına adli-tıbbi yaklaşım, devletin önleyici-koruyucu yükümlülüğü ile alınması gereken tedbirler konusu yasal mevzuat çerçevesinde tartışılacaktır.