6 th INTERNATIONAL CONGRESS ON OCCUPATIONAL SAFETY AND HEALTH, İstanbul, Türkiye, 26 Kasım 2020, ss.123, (Özet Bildiri)
: Günümüzün önemli sorunlarından biri olan su kirliliğinin önüne geçmek için atıksu arıtma tesisleri
işletilmektedir. Fakat atıksu arıtma tesisleri iş sağlığı ve güvenliği(İSG) açısından çok tehlikeli sınıfta
yer almaktadır. Bu çalışma, çalışanların sağlığı ve güvenliği açısından risk faktörlerini belirlemek ve
değerlendirmek amacıyla atıksu arıtma tesisinde gerçekleştirilmiştir. Atıksu arıtma tesislerinin kimyasal, fiziksel, biyolojik, ileri biyolojik gibi çeşitleri vardır. Çalışmada ileri biyolojik atıksu arıtma tesisi
seçilmiştir. İleri biyolojik atıksu arıtma tesisleri, bakteriler aracılığı ile arıtmanın gerçekleştiği fakat biyolojik arıtma tesislerinden farklı olarak karbon ile beraber azot ve fosforun da arıtıldığı tesislerdir.
Çalışılan tesiste; ızgara yapıları, havalandırmalı kum ve yağ tutucular, ön çöktürme havuzları, biyofosfor havuzları, havalandırma havuzları, son çöktürme havuzları, çamur çürütme, yoğunlaştırma, susuzlaştırma ve kurutma yapıları yer almaktadır. Çalışma kapsamında literatür çalışmaları yapılmış olup,
saha incelemelerinde bulunulmuştur. Sahada ölçüm noktaları olarak; ızgara binası, biyofosfor havuzları,
havalandırma havuzları, çamur binası ve laboratuvar seçilmiştir. Bu noktalar her türlü risk açısından
değerlendirilirken partikül ölçümü ve gürültü ölçümü de yapılmıştır. Risk analizi metodu olarak L Tipi
matris kullanılmıştır. Yapılan ölçümler ve risk analizi sonucunda en fazla riskin çamur binasında partikül soluma olduğu bulunmuştur. Atıksu sıçraması nedeniyle oluşan hastalıklar ve bakım/onarım sırasında oluşan yaralanmaları, kimyasal soluma, kaygan zemin, yangın, elektrik çarpması ve gürültünün
de matris sonucuna göre önemli düzeyde risk faktörleri olduğu belirlenmiştir. Partikül ölçümlerinde
özellikle silobastan sonra çamur binasında çok fazla partikül madde-toz olduğu gözlemlenmiştir. İnce
partikül ile beraber kaba partikülün de çok olduğu ölçüm sonucunda tespit edilmiştir. Gürültü ölçümleri
sonucunda 87,7 dBA bulunan blower ünitesi yönetmelikte yer alan en yüksek maruziyet eylem değeri
olan (LEX, 8saat) yönetmelikte yer alan 85 dBA’nın üstünde olduğu tespit edilmiştir. Blower ünitesinde
kulaklık olmadan ve uzun süre ile çalışılmamalıdır. Blower ünitesi haricinde çamur kurutma bölümünde
de 80dBA ölçüm sonucuna göre ciddi bir risk söz konusudur. Çalışma kapsamında son olarak risk faktörleri ile tesisin mevcut durumu karşılaştırılmıştır.