İstanbul’un Jeolojik Miras Potansiyeli

Güngör Y., Angı S., Azaz D., Yılmaz M., Boso Hanyalı Ö., Er S., ...Daha Fazla

İstanbul’un Jeolojisi Sempozyumu 6, İstanbul, Türkiye, 14 - 15 Aralık 2023, ss.105-110, (Tam Metin Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.105-110
  • İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Adresli: Evet

Özet

İstanbul ve civarı Prekambriyen- Kuvaterner gibi geniş bir zaman aralığında gözlenen zengin bir jeo-çeşitliliğe sahiptir ve Jeolojik Miras olanakları açısından da oldukça zengindir. Ancak kentsel planlama aşamalarında tüm mühendislik çalışmaları yapılırken ve kültürel miras korunurken, jeolojik mirasın korunması için gerekli çalışmalar yapılmamıştır. Aksine, birçok potansiyel jeolojik miras unsuru, hızlı ve kontrolsüz yapılaşma ile birlikte yok olmuştur. Son 50 yıldır devam eden bu kontrolsüz yok olma baskısına rağmen İstanbul sınırları içinde hala kayda değer potansiyel jeolojik miras öğeleri bulunmaktadır. Ancak İstanbul’un jeolojik mirasına yönelik olarak çalışmalar çok eksiktir. Jeolojik miras öğeleri ile ilgili yapılan çalışmaların iki amacı bulunmaktadır. Bunlardan ilki; bilimin ışığında toplumu doğa hakkında aydınlatarak dogmatik düşüncelerden arınmasını sağlamaktır. Bu aydınlatma söz konusu jeolojik miras öğeleri ile karşı karşıya iken eğitim vererek veya bu öğeler hakkında çeşitli broşürler, kitaplar, belgeseller hazırlayarak olabilir. İkinci amaç ise bu jeolojik miras öğelerinin, bulundukları bölgelere yerel kalkınma sağlaması için çalışmalar yapılmasına öncülük etmektir. Bu iki ana amacın buluştuğu tepe noktada ise “Koruma” bulunmaktadır. Bilgilenen ve az da olsa maddi kazanç elde eden yöre insanı doğal olarak bu değerleri korumak zorunda kalacaktır. İstanbul gibi büyük bir metropolde bu kazanç belki çok fazla dikkate alınmayabilir. Ancak küçük bir jeolojik miras öğesini bile yöreye nasıl ekonomik katkıda bulunduğunun örnekleri de oldukça fazladır. Bu bildiride yapılan kısa bir çalışma sonucunda ortaya çıkarılan İstanbul’un Jeolojik Miras potansiyeli tartışılacaktır.

Istanbul and its vicinity boast a rich geo-diversity observed over a vast time span, such as from Precambrian to Quaternary, and are also quite rich in terms of Geological Heritage opportunities. However, necessary efforts for the preservation of geological heritage have not been made during urban planning phases and cultural heritage preservation, quite the contrary, many potential geological heritage features have vanished due to rapid and uncontrolled urbanization. Despite this uncontrolled pressure leading to extinction continuing for the last 50 years, there are still remarkable potential geological heritage elements within the boundaries of Istanbul. Nevertheless, works related to Istanbul's geological heritage are very scarce. Studies concerning geological heritage elements have two main purposes. The first one is to enlighten the society about nature in the light of science, making it free from dogmatic thoughts. This enlightenment can be achieved through education or by preparing various brochures, books, documentaries about these elements. The second purpose is to take the lead in conducting works to provide local development for these geological heritage elements in their respective regions. At the point where these two main purposes intersect, there is "Preservation." Inevitably, the local people, who are informed and, to some extent, gain economically, will have to preserve these values. Perhaps this gain may not be taken into heavy consideration in a large metropolis like Istanbul. However, there are quite a few examples of how even a small geological heritage element contributes economically to the region. This paper will discuss the potential Geological Heritage of Istanbul, revealed through a brief study.