Karar Verme Stilleri, Beş Faktör Kişilik Özellikleri ve Bilişsel Esneklik Arasındaki İlişki

10. Uluslararası Akademik Spor Araştırmaları Kongresi , Antalya, Türkiye, 22 - 25 Ekim 2026, ss.211-212, (Özet Bildiri)

Karar verme bireylerin pek çok alanda karşılaştıkları sorunlara çözüm üretme sürecidir. Bu süreç, bireyin

kişiliği ve bilişsel kapasiteleriyle yakından ilişkilidir. Bilişsel esneklik, bireyin çevresel değişkenlere uyum

sağlama ve yeni durumlara uygun stratejiler geliştirme becerisiyle karar vermedeönemli bir faktördür. Kişilik

bireyin karar alma eğilimlerini ve stratejilerini belirleyen temel farklılık alanlarından biridir. Bu çalışma, karar

verme stilleri ile bilişsel esneklik ve kişilik arasındaki ilişkileri incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, bireylerde

kişilik, karar verme ve bilişsel esneklik arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla ilişkisel araştırma deseninde

tasarlanmıştır. Çalışma grubunu, kolayda örnekleme yöntemiyle seçilen 179

birey (=24.42 ± 6,88) oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak Beş Faktör Kişilik Envanteri, Bilişsel Esneklik

Envanteri ve Melbourne Karar Verme Stilleri Ölçeği-II kullanılmıştır. Verilerin analizinde korelasyon ve çoklu

doğrusal regresyon analizleri uygulanmıştır. Bilişsel esneklikle kişilik özelliklerinin alt boyutları arasındaki

korelasyon incelendiğinde; yumuşakbaşlılık ve öz denetimlilikle pozitif yönde orta düzeyde; dışa dönüklük ve

deneyime açıklıkla pozitif yönde düşük düzeyde, nörotiklikle bilişsel esneklik arasında negatif yönde düşük

düzeyde ilişki bulunmuştur.Bilişsel esneklikle karar verme stillerinin alt boyutları arasında; dikkatli karar verme

stiliyle pozitif yönde düşük düzeyde, panik, kaçıngan ve erteleyici karar verme stilleriyle negatif yönde orta

düzeyde ilişkiler belirlenmiştir. Kişilik özelliklerinin alt boyutlarıylakarar verme stilleri

arasındaki ilişikilere göre; nörotiklikle panik, kaçıngan ve erteleyici karar verme stilleri arasında pozitif

yöndeyumuşakbaşlılık, dışa dönüklük ve öz denetimlilikyle karar verme stilleri arasında negatif yönde düşük

düzeyde ilişki tespit edilmiştir. Regresyon analizine göre; yumuşakbaşlılık, dikkatli ve panik karar verme stilleri,

bilişsel esnekliğin toplam varyansının %34’ünüaçıklarlen (R² = 0.34, p < .05); diğer alt boyutlar

anlamlı yordayıcıolmadğı bulunmuştur. Bilişsel esnekliğin hem kişilik özellikleri hem de karar verme stilleriyle

ilişkili olduğunu ortaya koymuştur. Elde edilen sonuçlar, bireyin karar alma süreçlerinin sadece bilişsel değil, aynı

zamanda kişilik temelli özellikler tarafından da şekillendirildiğini göstermektedir.