Akademik Veri Yönetim Sistemi
V. Uluslararası Türk Dünyası İletişim ve Sanat Sempozyumu, Almati, Kazakistan, 5 - 08 Kasım 2025, ss.493-508, (Tam Metin Bildiri)
İnsanlık, evrenin yapısını, varoluşun özünü ve yaşamın gizemini çözme arayışında tarih boyunca farklı yollar izlemiştir. Modern bilim, özellikle kuantum fiziği aracılığıyla maddenin ve enerjinin derinliklerinde gizlenen yasaları çözmeye çalışırken; kadim uygarlıklar aynı hakikati mitoloji, sembolizm ve sanat yoluyla anlamlandırmıştır. Türk mitolojisi, evrenin yaratılışı, düzeni ve insanın kozmik döngüdeki yeri üzerine derin sembolik anlatılar sunar. “Göktürk Destanları” ve “Ergenekon” miti, dönüşüm ve yeniden doğuş temalarıyla evrendeki sürekli değişim ilkesini yansıtır. Bu anlayış, kuantum evreninde gözlemlenen enerji dönüşümleriyle şaşırtıcı biçimde paralellik taşır. Buna karşılık Türk-İslam geometrik sanatı, evrensel düzeni ve sonsuzluğu ifade eden Şekil bir dil oluşturur. Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde gelişen yıldız motifleri, simetri ve tekrar ilkeleri, yalnızca estetik bir süsleme değil; Tanrısal düzenin ve kozmik bütünlüğün somut ifadesidir. Tüm bu gelenekler, kuantum fiziğinde olduğu gibi “birlik içinde çokluk” ve “düzensizlikte gizli düzen” kavramlarını paylaşır. Dolayısıyla, kuantum evreni, Türk mitolojisi ve geometrik sanat; bilimin, inancın ve estetiğin farklı dillerle ifade ettiği aynı kozmik gerçeğe işaret eder. Bu çalışma, kadim bilgelik ile modern bilimin düşündüğümüzden çok daha derin ve anlamlı bağlarla birbirine bağlı olduğunu ortaya koymayı amaçlamaktadır.