VIIth International Eurasian Educational Research Congress, Eskişehir, Türkiye, 10 - 13 Eylül 2020, ss.1117-1118, (Özet Bildiri)
Beklenmeyen Başarısızlık Sendromu özel yeteneki öğrencilerde karşımıza çıkan potansiyel ile performansları arasındaki
uçurum olarak tanımlanmaktadır. Başka bir deyişle özel yetenekli bireyin zeka potansiyelinin günlük hayatına özellikle
de akademik başarısına yansımaması durumudur.Bununla birlikte bu sendromu tanımlamak düşünüldüğü gibi kolay değildir,
çünkü uzmanların fikir birliğine vardığı ortak bir 'özel yetenekli birey' tanımı olmadığı gibi ortak bir 'başarı' tanımı
da bulunmamaktadır.
Bu sendromun altında pek çok farklı etmen bulunmaktadır. Bunlardan bazıları motivasyon sorunları, okula karşı ilgisizlik,
özyeterlik sorunları,ders çalışma becerileri ya da öz düzenleme becerilerine sahip olmamak, iki kere farklılık gibi nörolojik
durumlar ve dışsal etmenler olarak sayılabilir. Dışsal etmenler arasında çevrenin bu çocuklara karşı bakış açısı, beklentileri
yer almaktadır. Ebeveyn tutumları ve beklentileri özel yetenekli öğrencilerde beklenmeyen başarısızlığın oluşmasında
etki edebilecek bir diğer dışsal etmen olarak görülmektedir. Ebeveynlerin yüksek beklentileri bu çocuklar üzerinde
büyük bir baskı oluşturabilmekte ve onları okula ve öğrenmeye karşı isteksiz hale getirebilmektedir. Bununla birlikte pek
çok araştırma ebeveynlerin okulları, öğretmenleri ve genel olarak bu çocuklara verilen eğitim sisteminin yetersiz olduğunu
ve bundan dolayı çocukların beklenmeyen başarısızlık sergilediğini öne sürdüğünü ortaya koymaktadır.
Altında yatan neden ne olursa olsun özel yetenekli bireylerin potansiyellerinin gerisinde ya da altında başarı sergilemeleri
bu öğrencilerde pek çok açıdan sorun oluşturmaktadır. Bu sorunlar sadece akademik başarı düşüklüğü ile sınırlı kalmamakta
sosyal ve duygusal sorunlara da neden olmaktadır. Düşük benlik algısı, mükemmeliyetçilik, motivasyon düşüklüğü
gibi durumlar beklenmeyen başarısızlık sendromunun hem nedenleri hem de sonuçları arasında yer alabilmektedir.
Özel yetenekli çocukların yaşadıkları beklenmeyen başarısızlık sendromunun ebeveyn perspektifinden araştırılması bu
anlamda önem taşımaktadır. Bu bağlamda bu araştırmanın amacı beklenmeyen başarısızlık sendromunu ebeveyn perspektifi
açısından ele almaktır. Ebeveynlerin özel yetenekli olarak tanılanan çocuklarındaki beklenmedik başarısızlığı nasıl
tanımladıkları, neleri bu durumu etkileyen etmen olarak gördükleri, bu konuda ne gibi çözüm yollarına başvurduklarının,
durumu fark ettiklerinde çocuklarına karşı tutumlarını etkileyip etkilemediği gibi konuların araştırılması diğer ebeveynlere
de yol gösterici nitelikte olacağı düşünülmektedir.