Faşizm, Savaş ve Çocukluğun Toplumsal-Politik İnşası


CANBULUT T.

Praksis, sa.71, ss.271-290, 2026 (TRDizin)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: Sayı: 71
  • Basım Tarihi: 2026
  • Dergi Adı: Praksis
  • Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Sayfa Sayıları: ss.271-290
  • İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Adresli: Hayır

Özet

Bu çalışma, faşist iktidar biçimlerinin savaş aracılığıyla toplumsal yapıları yeniden şekillendirme süreçlerinde çocukluğu nasıl ideolojik, biyopolitik ve sembolik bir araç olarak kullandığını eleştirel bir perspektifle analiz etmektedir. Savaşın yalnızca fiziksel yıkım değil; aynı zamanda temsil, disiplin ve dışlama mekanizmaları yoluyla çocukların toplumsal-politik özne olmalarının bastırılmasına hizmet eden bir yönetim biçimi olduğunu öne süren bu metin, çocukların yalnızca mağdur değil, aynı zamanda direnç gösterebilen öznelikler olduğunu savunur. Modern savaşın sayı, imge ve sembol üzerinden kurulmuş anlatılarına karşı, çocukların özneleşme potansiyelini tanıyan, savaş karşıtı ve çocuk hakları temelli bir yaklaşımı önerir. Literatüre yönelik eleştirel bir bakışla, çocukların pasifleştirilmesine dayalı epistemolojilerin aşılması ve çocukların politik aktörler olarak yeniden düşünülmesi gerektiği vurgulanır. Çalışma, kuramsal-eleştirel bir yöntemle literatür incelemesine dayanmaktadır ve faşizm, savaş ve çocukluk ilişkisini çok katmanlı biçimde çözümlemektedir.
This study critically analyzes how fascist regimes use childhood as an ideological, biopolitical, and symbolic tool in reshaping societies through war. Arguing that war is not merely physical destruction but a mode of governance that suppresses children's socio-political subjectivities via mechanisms of representation, discipline, and exclusion, the text positions children not only as victims but also as active agents capable of resistance. Against modern war narratives structured by statistics, imagery, and symbolism, it advocates for a child rights based and anti-war approach that recognizes children's subjectivity. Through a critical reading of the literature, the study challenges epistemologies that render children passive and calls for a reconceptualization of children as political actors within the broader struggle for justice and peace. The study is based on a literature review conducted through a critical-theoretical approach and offers a multi-layered analysis of the relationship between fascism, war, and childhood.