Akademik Veri Yönetim Sistemi
46. Ulusal Kurultay (Plastik Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Derneği), Antalya, Türkiye, 23 - 27 Ekim 2024, ss.269, (Tam Metin Bildiri)
Piyoderma Gangrenosum: Tanıda Zorluklar ve Yönetim Stratejileri
Çağlar Yılmaz, İsmail Özpür, Berat Çalışkan, Berrak Karatan İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Ana Bilim Dalı, İstanbul
Giriş: Piyoderma gangrenosum derinin nadir görülen, ciltte inflamasyon ve ülserasyon ile karşımıza çıkan, nötrofilik dermatozdur. Klinik olarak en sık karşımıza çıkma şekli inflamatuar püstül veya papülün hızlaa ilerleyerek pürülan tabanlı ağrılı kenarları menekşe renginde ülseratif ağrılı lezyon şeklinde dönüşmesidir. Piyoderma gangrenosumun ne histolojik ne de klinik patognomonik özelliği yoktur, tanı esas olarak dışlama ile konulmaktadır. Her yaşta görülebilmekle birlikte genellikle genç ve orta yaşlı erişkinlerde görülmektedir. Kadınlarda daha sık gözlenmektedir.Klinik olarak farklı şekilde karşımıza çıkmakla birlikte toplam 4 major subtipi vardır; Ülseratif (Klasik), Büllöz (Atipik), Püstüler, Vejetatif görülen tiplerdir. Paterji bu hastalığın karakteristik özelliklerindendir. Tedavi medikal ve cerrahi olarak düzenlenmektedir. İnflamasyon farmakolojik olarak kontrol altında tutulmaya çalışılırken, cerrahi ile uygun yara bakımı yapılmaktadır. Başlangıç tedavisi kortikosteroid olmakla birlikte inflamatuar süreç ve immunsupresyon sağlanırken, uygun yara bakımı ile yara yeri cerrahiye uygun hale getirilir ve uygun zamanda cerrahi ile açık yara kapatılır. Paterji pozitif olması nedeni ile debdriman nazikçe yapılmalı ve greft, flep, allojenik dermal substitisyonlar, keratinosit allogreftleri, greft üzerine negatif basınçlı kapama kullanılabilir. Bazı hastalarda hiperbarik oksijen tedavisi faydalı olmala birlikte rutin kullanımı önereceğimiz kadar yeterli veri elimizde yoktur. Tedavisinde altın standart olarak belirlenmiş bir yöntem yoktur. İnflamasyonu azaltmak, uygun yara bakımını sağlamak ve varsa altta yatan hastalığı kontrol altına almak tedavideki önemli noktalardandır. Bu çalışmada pyoderma gangrenosum tanısı konulan vaka serimizde tanı süreci, medikal ve cerrahi tedavide kullanılan yöntemler sunulacaktır. Çalışmamızda, geniş bir spekturuma yayılan belirtileriyle piyoderma gangrenozum hastaları incelenmiştir. Yöntem: Çalışmamıza 2017-2024 tarihleri arasında piyoderma gangrenosum tanısı ile takip edilen hastalar dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri, ek hastalıkları, piyoderma gangrenosum tanısı almadan önceki tanıları, tanı aldıklarındaki ülserlerin lokalizasyonu, boyutu ve takipleri incelendi.
Bulgular: Toplam 8 hasta çalışmaya dahil edildi (Tablo 1). Çalışmamıza dahil edilen hastaların yarısı erkek yarısı kadındı. Yaş ortalamaları 47.3 idi (25-83). Hastaların üçü cerrahi alan enfeksiyonu, ikisi yumuşak doku enfeksiyonu, biri immun dermatolojik hastalık, biri malign deri tümörü tanıları ile bir süre takip edildikten sonra piyoderma gangrenosum tanısı alan hastalardı. Bir hasta ise, önce yumuşak doku enfeksiyonu nedeniyle takip edilmiş, takibinde piyoderma gangrenosum tanısı konmuş ancak şikayetlerinin geçmemesi üzerine tekrarlanan biyopside Diffüz B Hücreli Lenfoma tanısı almıştı. Piyoderma gangrenosum tanısı alan hastaların ikisi topikal steroid ile, ikisi topikal ve sistemik steroid ile diğer üçü ise topikal ve sistemik steroid ile diğer sistemik ajanlar ile tedavi edildi. Takiplerinde yeni bir ülser saptanmadı.Bir hastamız epidermolisiz bülloza hastalığına sahip olmakla birlikte çıkan lezyonu mevcut hastalık tablosu ile açıklananamamış olup pyoderma gangrenosum tanısı almıştır, negatif basınçlı yara tedavisi ve deri grefti ile hastanın açık yarası kapatılmıştır. Tartışma: Piyoderma gangrenosum nadir gözlenen kompleks bir nötrofilik reaksiyon ile birlikte olan, hastaya göre çok farklı şekillerde seyredebilen bir hastalıktır. Pyoderma gangrenosum bir dışlama tanısıdır ve tanısı için Delphi konsesunda kabul edilen kriterlerden 1 major 4 minör özellik bulunmalıdır. Bu kriterler temel olarak patolojik incelemede nötrofilik infiltrasyonun varlığı, ülser yapan cilt hastalıklarının ve enfeksiyonun dışlanması, paterji pozitif olması, inflamatuar hastalıkların varlığı, steroide hızlı cevabı kapsar. Çalışmamızda patolojik inceleme dört hastada yapılmış, bir hastada malignite bu yolla ekarte edilmiştir. Ancak bir hastada nötrofilik infiltrasyon gösteren non-spesifik bulguları olan hasta, takibinde lenfoma çıkmıştır. Patolojik inceleme için alınacak biyopsinin, bu alanda deneyimli uzmanlarca alınması önemlidir. Diğer hastalarda tanı ise klinik olarak konulmuş, steroide cevap ile piyoderma gangrenosum tanısı doğrulanmıştır. Piyoderma gangrenosum tedavisinde steroidler, kemoterapi ajanları, immünsupresif ilaçlar ve biyolojik ajanlar da kullanılmaktadır. Çalışmamızda biyolojik ajanlar hiçbir hastada kullanılmamıştır. Literatürde bu ajanların başarılı çalışmalarının varlığı tedavi protokolümüzü gözden geçirmemizi sağlayacaktır.
Anahtar Kelimeler: Nötrofilik Dermatoz, Otoimflamatuar, Kortikosteroid, Delphi Konsensusu