Akademik Veri Yönetim Sistemi
SDÜ Sağlık Yönetimi Dergisi, cilt.6, sa.2, ss.220-230, 2024 (Hakemli Dergi)
COVID-19 pandemisinin ardından, dünya genelinde sağlıkla ilgili mal ve hizmetlerin fiyatlarında önemli artışlar yaşanmıştır. Türkiye'de, Sağlık Tüketici Fiyat Endeksi (STFE) artış oranı özellikle yüksektir. Örneğin, Ocak 2006'da sağlık fiyat endeksi sadece 112 iken, Ocak 2015'te 150'ye yükselmiştir. Pandemi öncesi, Ocak 2019'da 236 olarak hesaplanan STFE, pandemi sonrası dönemde, Ocak 2023'te 718,3'e fırlamış, Temmuz ayı itibariyle yaklaşık 900'e ulaşmış, 2024 Kasım itibariyle ise 1500 üzerindedir. Bu makale, Türkiye için sağlık fiyat endeksi ile nominal döviz kuru endeksi arasındaki nedensellik ilişkisini Toda Yamamoto zaman serileri analizini kullanarak incelemeyi amaçlamaktadır.Türk ekonomisi açısından nominal döviz kuru değişiklikleri ile sağlık fiyat endeksi arasındaki ilişkiyi inceleyen veri seti, nominal döviz kuru (dolar cinsinden) ve yurtiçi sağlık tüketici fiyat endeksini (2003=100) içermektedir. 2006:01-2024:10 arasında olan veriler, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) elektronik veri dağıtım sisteminden alınmıştır. Analizde E-views 9.0 paket programı kullanılmıştır. TodaYamamoto analizi sonuçlarına göre, (NDK) Nominal Döviz Kuru'ndan (STFE) Sağlık Tüketici Fiyat Endeksi'ne doğru bir nedensellik olduğu bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler: Sağlık, Sağlık Fiyatı, Enflasyon, Döviz Kuru, Toda Yamamato
Following the COVID-19 pandemic, there have been significant increases in the prices of health-related goods and services worldwide. In Turkey, the growth rate of the Health Consumer Price Index (HCPI) has been particularly high. For instance, while the health price index was only 112 in January 2006, it rose to 150 in January 2015. Before the pandemic, the HCPI was calculated as 236 in January 2019; however, in the post-pandemic period, it skyrocketed to 718.3 in January 2023, reaching approximately 900 by July, and exceeding 1500 as of November 2024. This article aims to examine the causality relationship between the health price index and the nominal exchange rate index in Turkey using the Toda-Yamamoto time series analysis. The dataset, which focuses on the relationship between changes in the nominal exchange rate and the health price index from the perspective of the Turkish economy, includes the nominal exchange rate (in US dollars) and the domestic health consumer price index (2003=100). The data, spanning from January 2006 to October 2024, were obtained from the Electronic Data Distribution System of the Central Bank of the Republic of Turkey (CBRT). The analysis was conducted using the E-Views 9.0 software package. According to the results of the Toda-Yamamoto analysis, a causality was found running from the nominal exchange rate (NER) to the health consumer price index (HCPI).
Keywords: Health, Health Price, Inflation, Exchange Rate, Toda Yamamato