Çevresel Değişimlerin Karadeniz Bölgesi'ndeki Tescilli Anıt Ağaçlara Olan Etkisinin CBS Yardımı ile Değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Mehmet Demir
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Nüket SİVRİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüzde insanoğlunun en temel görevlerinden biri, medeniyetlerin oluşturduğu kültürel değerlere ilaveten geçmişten günümüze kadar ulaşmayı başaran doğal güzellikler ve tabiat varlıklarını gelecek kuşaklara bozulmadan aktarabilmektir. Şüphesiz; tabiat varlıklarının içinde en önemli canlı varlık olan ağaçları, bu ağaçlar içerisinde de hem geçmiş ile günümüz ve hem de günümüz ile gelecek arasında doğal köprü kurmayı başaracak olan anıt ağaçları korumak esastır. En önemli tabiat varlıklarından ayakta kalmayı başarabilenler, günümüz zorlu koşullarına direnememekte, zamanla anıtsal değerlerini antropojenik etkenlerle kaybetmektedirler. Bu çalışmada amaç; Karadeniz Bölgesi'nde tescillenmiş anıt ağaçlara çevresel değişimlerin etkilerinin Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) yardımıyla incelenmesidir. Bu anıt ağaçlara ait tür, yaş, boy, tepe tacı genişliği, gövde çapı gibi boyutsal veriler, ArcGIS programı ile değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlar yorumlanmış, anıt ağaçların uygun koşullarda korunması için farklı çözüm önerileri sunulmuştur. Çalışma sonucunda Karadeniz Bölgesindeki anıt ağaçların ömürlerinin, ağaç türlerine göre olması gerekenden daha kısa olduğu belirlenmiştir. Karadeniz bölgesinde toplam 334 adet tescilli anıt ağaç vardır. 157 adet ile en fazla bulunan türdeki anıt ağaç Doğu Çınarı (Platanus orientalis) ağacıdır. Ayrıca Karaçam (Pinus nigra), Menengiç (Pistacia terebinthus), Gümüşi Ihlamur (Tilia tomentosa), Büyük Çiçekli Manolya (Magnolia grandiflora), Doğu kayını (Fagus orientalis), Adi Porsuk (Taxus baccata) anıt ağaç türleri de Karadeniz Bölgesi'nde tespit edilmiştir. En çok tescilli anıt ağaç 47 adet ile Tokat ilinde yer almaktadır. Zonguldak ilinde yer alan 1600 yaşındaki Adi porsuk (Taxus baccata) en yaşlı anıt ağaç iken, bölgedeki anıt ağaçların 87 adedi 240-340 yaş aralığındadır. Çalışmada en çarpıcı sonuç, anıt ağaçların çevresel değişimlerden olumsuz etkilendiği yönündedir. Özellikle şehir merkezlerinde yer alan anıt ağaçların; yapılaşma, çevre kirliliği ve antropojenik kaynaklı nedenlerle yaşam süreleri kısalmakta ve olumsuz olarak etkilenmektedir.