Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HATİCE ÇOLAK
Danışman: İlker İnanç Balkan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
ÖZET
Amaç: Bu
retrospektif çalışmanın amacı, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Tıp Fakültesi
Enfeksiyon Hastalıkları kliniğinde takip edilen 1085 HIV pozitif hastanın
klinik ve epidemiyolojik özelliklerini ortaya koymaktır. Çalışmada hastaların
demografik verileri, olası bulaş yolları, tanı anındaki CD4+ T lenfosit
düzeyleri, viral yükleri, takip sürecindeki immünolojik ve virolojik yanıtları
ile gelişen fırsatçı enfeksiyonlar incelenmiştir. Bu verilerle Türkiye’deki
epideminin güncel durumuna literatüre katkı sağlanması ve gelecekteki halk
sağlığı stratejilerine kanıta dayalı bir referans oluşturulması hedeflenmiştir.
Gereç ve Yöntem: 2004 – Mayıs 2025 arasında
HIV-1 tanısı doğrulanmış ve 18 yaş üzeri hastaların verileri retrospektif
olarak incelenmiştir. Yetersiz veriye sahip olanlar çalışma dışı bırakılmıştır.
Klinik ve laboratuvar bilgileri hasta dosyaları ve hastane bilgi sisteminden
elde edilmiştir. İstatistiksel analizler SPSS 28.0 programı ile yapılmış,
tanımlayıcı ve karşılaştırmalı testler kullanılmış, p<0.05 anlamlı kabul
edilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya
dahil edilen 1085 hastanın yaş ortalaması 44,6 ± 12,6 yıl olup %88,3’ü erkekti.
En sık bulaş yolları heteroseksüel temas (%31,8) ve erkeklerle seks yapan
erkekler (%20,9) idi. Başvuruda %27,7’si AIDS evresindeydi (CD4 <200
hücre/mm³) ve %68,1’inin
son on yılda tanı aldığı görüldü. AIDS
grubunda yaş ortalaması daha yüksek (49,7 yıl, p<0,001) ve mortalite oranı
anlamlı derecede fazlaydı (%11,7 vs %3,4, p<0,001). Uzun süreli
antiretroviral tedavi ile virolojik başarı oranı artarak 10 yıl üzerinde
%74,6’ya ulaştı. 2015 sonrası tedavi rejimlerinde integraz inhibitörü (INSTI)
bazlı tedavilerde artış saptandı (p=0,016).
Sonuç: Modern
ART’nin etkinliğine rağmen geç tanı sorunu devam etmekte ve mortalitenin en
güçlü belirleyicisi olmaktadır. Kohortun demografik özellikleri ulusal
eğilimlerle uyumludur. Bulgular, erken tanı, test olanaklarının artırılması ve
toplum farkındalığının güçlendirilmesini vurgulamaktadır.
Anahtar kelimeler: Anti Retroviral
Tedavi, Epidemiyoloji, HIV/AIDS, INSTI, MSM