Lucilia sericata LARVALARINDA ICP-MS İLE ARSENİK VE KADMİYUM ANALİZİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Adli Tıp ve Adli Bilimler Enstitüsü, Fen Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Çağdaş ADIÖREN
Danışman: Selda Mercan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Adli entomoloji, cesetlere gelen böceklerin ve bu türlerin gelişim aşamalarının incelendiği böcek biyolojisi çalışmalarına verilen genel addır. Bir cesedin çürüme evresiyle bağlantılı olarak, adli laboratuvarlar her zaman toksikolojik analiz yapacak materyali elde edemeyebilirler. Bu gibi durumlarda kullanılan adli entomotoksikoloji bilimi; kan, idrar veya iç organlar gibi geleneksel matrislerin mevcut olmadığı durumlarda alternatif toksikolojik örnekler olarak böceklerin yararlılığını araştırmaktadır. Literatürde, Diptera (Çift Kanatlılar) takımının Calliphoridae (Göksinekler) ailesine ait olan türler, çürüme sırasında oluşan gazların kokusuyla ceset üzerinde ilk kolonize olan böceklerdir. Cesede erken gelmeleri ve büyük miktarlarda kolonileşmeleri ile adli entomoloji açısından oldukça önemlidirler. Araştırmada Calliphoridae familyasına ait Lucilia sericata (Meigen) türü sineğin larvaları kullanılmıştır. Daha önce yapılan çalışmalarda Calliphoridae ve Sarcophagidae ailelerine ait çeşitli böcek türlerinde alkoller, antidepresan ilaçlar, barbitüratlar, benzodiazepinler, opiatlar ve türevleri, pestisitler ve inorganik elementler çalışılmıştır. Bu inorganik elementler arasında en sık ateşli silah atış artığı belirteci olan antimon, baryum ve kurşun ile yapılan çalışmalara ağırlık verilmiş ve anlamlı sonuçlar elde edilmiştir. Ancak ateşli silah atış artığı dışında larvada inorganik elementler ile yapılan bir araştırmaya bilgimiz dahilinde rastlanmamıştır. Bu çalışmada, arsenik (As) ve kadmiyum (Cd) elementleriyle kirletilmiş karaciğer dokusunda beslenen Lucilia sericata türü sinek larvalarının içerdiği As ve Cd konsantrasyonlarının tespit edilmesi için bir analiz yöntemi geliştirilmesi amaçlanmıştır. Kontrol grubu larvaları (kontamine olmamış karaciğer ile beslenen) ile inorganik elemente maruz bırakılan larvalar gelişim ve inorganik element konsantrasyonu yönünden karşılaştırılmıştır. Larvalar inorganik analiz için çekitleme işlemine tabi tutulmuş hem çalışma hem kontrol grubu larvalarının inorganik element konsantrasyonunu tayin etmek için İndüktif Eşleşmiş Plazma-Kütle Spektrometresi (ICP-MS) kullanılmıştır. Kantitatif analizler için kalibrasyon eğrisi oluşturulmuş; analize hazır hale getirilen larvalar ICP-MS ile analiz edilmiştir. Blank larvalarının boy ortalaması (ORT) 1,145 cm bulunmuş olup; As ve Cd'un tüm farklı konsantrasyonlarında gelişen larvaların bu ortalamadan anlamlı bir şekilde düşük olduğu, As ve Cd konsantrasyonun artmasının larva boyutları üzerine negatif etkisi tespit edilmiştir. Geliştirilen kantitatif analiz yönteminde, As ve Cd için korelasyon katsayılarının >0,999, doğrusal aralığın 0,1-100 ng/mL, LOQ değerinin ise sırasıyla 0,08 ve 0,01 ng/mL olduğu bulunmuştur. Arsenik için yüzde geri kazanım oranları %94,33-107,38, Cd için ise %97,98-108,16 bulunmuştur. Tekrar edilebilirlik çalışmalarından elde edilen sonuçlar (%RSD) As için ≤8,51 iken Cd için ≤10,36'dır. As ve Cd için larva çıkışı gözlenen en yüksek besiyeri kosantrasyonları sırasıyla 5 μg/mL ile 15 μg/mL bulunup, bu konsantrasyonlarda gözlenen ortalama As ve Cd değerleri sırasıyla 1,533 μg/g ve 15,206 μg/g tespit edilmiştir. En düşük besiyeri konsantrasyonları ise her iki analit için de 0,5 μg/mL'dir ve elde edilen As ve Cd değerleri sırasıyla 0,603 μg/g ve 1,276 μg/g'dır. Yapılan bu çalışma sayesinde larvadaki As ve Cd için ICP-MS sistemi ile güvenilir bir yöntem geliştirilmiştir. Bu sayede çalışmanın, larvanın beslendiği dokudaki madde konsantrasyonu hakkında güçlü bir veri sağlayacağı ve adli entomotoksikolojik araştırmalarda yerini alarak yargı ve adalet sistemine hizmet edeceği düşünülmektedir.