Birinci Elden Kaynaklara Dayalı Sosyal Bilgiler Öğretiminin Öğretmen Ve Öğrenci Görüşlerine Göre Değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Melisa Akbulut

Danışman: Mehmet Açıkalın

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yaşanan teknolojik, toplumsal ve siyasal gelişmeler, nitelikli insan gücüne olan ihtiyacı arttırmıştır. Bu ihtiyaç sonucu Türkiye'nin de içinde bulunduğu bazı ülkeler eğitim sistemlerinde değişiklik yapmış, yapılandırmacı eğitim yaklaşımını benimsemiş-tir. Dolayısıyla, bu yaklaşım ile uyumlu materyal ve uygulamalara ilgi artmıştır. Birinci elden kaynaklar bu aşamada başvurulan materyallerden biri olmuştur. Araştırmalar bu kaynakların pek çok yarar sağladığını göstermiştir. Bu yüzden bazı ülkeler, birinci el-den kaynakları sosyal bilgiler dersinde kullanmayı teşvik etmekte ve bu konuda ça-lışmalar yapmaktadır. Öte yandan Türkiye'de sosyal bilgiler dersinde birinci elden kaynakların kullanımına ilişkin yeterli çalışma bulunmamaktadır. Bu sebeple, bu ça-lışmanın amacı yedinci sınıf İnsanlar, Yerler ve Çevreler isimli sosyal bilgiler ünitesi-nin birinci elden kaynaklara dayalı etkinlikler kullanılarak işlenmesine yönelik, öğret-men ve öğrenci görüşlerini ortaya koymaktır. Araştırma nitel uygulama değerlendir-mesi olarak tasarlanmış ve beş hafta sürmüştür. Araştırmanın katılımcıları 37 öğrenci ve bir sosyal bilgiler öğretmenidir. Araştırmanın verilerini ders öğretmeni ve 18 öğ-renci ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler, gözlem notları ve kaynak analiz ka-ğıtları oluşturmaktadır. Veriler Nvivo yazılımı kullanılarak, içerik analizine göre analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, katılımcıların bu kaynaklar sayesinde dersi daha iyi anladığını, derse yönelik ilgi, katılım ve motivasyonun arttığını, empati gelişiminin desteklendiğini, katılımcıların kendilerini ifade etme fırsatı yakaladığını, verimliliğin arttığını göstermiştir. Diğer yandan katılımcılar gruplar, süre ve kaynak okunurluğuna ilişkin sorunlar yaşamıştır ve bu konularda düzenlemelerin yapılmasını önermiştir. Anahtar Kelimeler: Birinci elden kaynak, sosyal bilgiler, sosyal bilgiler eğitimi, sosyal bilgiler öğretimi