Kalp Yetmezliği Hastalarında Öz Bakım, Bakım Vericilerin Katkısı ve Depresif Belirtiler Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Ruh Sağlığı Ve Psikiyatri Hemşireliği Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: IŞIL ŞEN KİBAR

Danışman: Gizem Şahin Bayındır

Özet:

Giriş: Kalp yetmezliği, yüksek morbidite ve mortalite oranlarına sahip kronik bir hastalık olup hastaların öz bakım becerileri ve ruhsal durumları hastalığın yönetiminde önemli rol oynamaktadır. Bakım vericilerin öz bakım süreçlerine katkısı ve hasta ile bakım vericilerin depresif belirtileri arasındaki ilişki, klinik sonuçları etkileyen bir durumdur. Amaç: Bu araştırmanın amacı, kalp yetmezliği tanısı olan hastaların kalp yetmezliği öz bakımı, bakım vericilerinin öz bakıma katkısı ve hasta-bakım vericilerin depresif belirtileri arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Yöntem: Araştırma, kalp yetmezliği hastaları (n=200) ve bakım vericileri (n=200) ile yürütülmüş tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte bir çalışmadır. Veriler "Kalp Yetmezliği Öz Bakım İndeksi", "Kalp Yetmezliği Öz Bakımına Bakım Vericilerin Katkısı İndeksi" ve " Beck Depresyon Envanteri" kullanılarak 01 Kasım 2024 – 30 Haziran 2025 tarihleri arasında İstanbul'da bir kalp hastalıkları hastanesinde toplandı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, korelasyon ve regresyon analizleri kullanıldı. Bulgular: Hastaların öz bakım düzeyinin orta (69,43±10,37), depresif belirti düzeyinin ise yüksek olduğu belirlendi (45,49±8,87). Bakım vericilerin öz bakıma katkı düzeyi yüksek (72,77±11,65), depresif belirti düzeyi ise daha düşük bulundu (10,84±7,45). Öz bakım ile depresif belirti arasında negatif yönlü (r=-0,177, p<0,05), hasta ile bakım vericinin depresif belirtileri arasında pozitif yönlü ilişki (r=0,276, p<0,05) saptandı. Ayrıca, semptom algısı (β=-0,126, p=0,011) ve bakım vericinin semptom algısına katkısı (β=-0,112, p=0,027) hastanın depresif belirtilerini negatif yönde etkilemektedir. Sonuç: Çalışma sonucunda, bakım vericilerin sürece katılımının hastaların öz bakım becerilerini ve semptom farkındalığını olumlu yönde etkilediği belirlendi. Kalp yetmezliği yönetiminde hasta ile bakım vericinin bir ikili (dyadik) olarak ele alınması, bakım vericilerin eğitim süreçlerine dahil edilmesi ve ruhsal durumlarının düzenli olarak değerlendirilmesi önerilmektedir.