ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN FEN BİLİMLERİNE KARŞI MERAK, MOTİVASYON VE FEN OKURYAZARLIK DÜZEYLERİNE ETKİ EDEN FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ

Bu çalışmanın amacı, Ortaokul öğrencilerinin fen bilimlerine karşı merak, motivasyon ve  fen okuryazarlık düzeylerine etki eden faktörlerin incelenmesidir.

Araştırmada nicel araştırma yöntemi ve ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama araçları olarak; Harty ve Beall (1984) tarafından geliştirilen Serin (2010) tarafından Türkçeye uyarlanan “Fen Merak Ölçeği", Tuan, Chin ve Shieh (2005) tarafından geliştirilen Yılmaz ve Huyugüzel-Çavaş (2007) tarafından Türkçeye uyarlanan “Öğrencilerin Fen Öğrenimine Yönelik Motivasyon Ölçeği” ve Laugksch ve Spargo (1996) tarafından geliştirilen Duruk (2012) tarafından Türkçeye uyarlanan “Temel Fen Okuryazarlık Testi” kullanılmıştır.

Araştırma 2016-2017 eğitim-öğretim yılında İstanbul ilinde faaliyet gösteren beş devlet ortaokulunda 7. ve 8. sınıflarda öğrenim gören 801 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizinde SPSS programı kullanılmıştır. Tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı Analiz Teknikleri kullanılmıştır.

Araştırmada elde edilen sonuçlara göre; Ortaokul öğrencilerinin fen bilimlerine karşı merak ve motivasyon düzeyleri ortalama düzeyin üzerinde iken öğrencilerin fen bilimleri okuryazarlık düzeylerinin orta düzeyde olduğu görülmüştür. Cinsiyet değişkenine göre merak ve motivasyon düzeyleri kız öğrenciler lehine anlamlı farklılık gösterirken fen okuryazarlık düzeylerinde anlamlı farklılık görülmemiştir; sınıf değişkenine göre motivasyon ve fen okuryazarlık düzeyleri sekizinci Sınıf lehine anlamlı farklılık gösterirken merak düzeylerinde anlamlı farklılık görülmemiştir. Fen öğrenmeyi, dersi ve öğretmeni seven öğrenciler lehine merak, motivasyon ve fen okuryazarlık düzeylerinde anlamlı farklılık gözlenmiştir. Hem sınıf hem de laboratuvarda ders yapan öğrenciler lehine merak ve motivasyon düzeylerinde anlamlı farklılık görülürken fen okuryazarlık düzeylerinde farklılık görülmemiştir. Derslerde bazen teknoloji kullanılması merak, motivasyon ve fen okuryazarlık düzeylerinde anlamlı farklılık sağlamıştır. Ortaokul öğrencilerinin fen bilimlerine karşı merak ve motivasyon düzeyleri ile fen bilimleri okuryazarlık düzeyleri  arasında pozitif yönde düşük seviyede anlamlı ilişkiler belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Fen Bilimleri Merak Düzeyi, Fen Bilimleri Motivasyon Düzeyi, Fen Bilimleri Okuryazarlığı.