Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Orman Fakültesi, Orman Mühendisliği, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Hilal Türkdoğdu
Danışman: Hüseyin Emrullah Çelik
Özet:
Peyzaj onarımı, kırsal
kesimde ve kentsel alanlarda peyzajın çeşitli kültürel etkinlikler için
geliştirilmesi, doğal nedenlerle ya da çeşitli insan etkinlikleri
sonucunda bozulan kesimlerinin onarılması ve doğal olaylarla kültürel
etkinliklerin karşılıklı olumsuz etkilerinin azaltılması amacıyla uygun
biyolojik ve teknik önlemlerin planlı olarak uygulanmasıdır
(Görcelioğlu, 2002).
Ülkemizde; Peyzaj onarım tekniği, Biyoteknik yapılar gibi çeşitli
adlarla karşılanan “Soil bioengineering” terimi; erozyon, sel ve sığ
kitle hareketlerini kontrol etmek amacıyla ağırlıklı olarak bitki veya
bitki parçalarının (dal, kütük vd.) kullanılmasıdır. Bu yöntemle;
yamaçlar, kazı ve dolduru şevleri, işletmesi bitmiş açık maden
sahalarının rehabilitasyonu, kıyılar, akarsu/nehir yatakları gibi
alanların stabilizasyonu ve bitkilendirilmesi mümkündür. Bu yöntemde
bitki parçaları, toprağı stabilize etmek ve güçlendirmek için başlıca
yapısal bileşen olarak kullanılmaktadır.
Yöntem; malzemelerin yerel olarak ve düşük maliyetle temin edilebilmesi,
doğal peyzaj öğelerinin kullanılması, halkın istihdamı vb. açılardan
sürdürülebilir niteliğe sahiptir. Soil bioengineering teriminin
Türkçesi için doğal mühendislik ve toprak biyomühendisliği terimleri
önerilmiştir.
Projenin amacı öncelikle ülkemizdeki durum tespitini
gerçekleştirmektir. Ardından Türkiye ile benzer iklim koşullarına sahip
Akdeniz ve orta Avrupa ülkelerinde kullanılmakta olan toprak
biyomühendisliği tekniklerinden bir kısmının Türkiyede uygulama şansını
belirlemektir.
Bu amaçla öncelikle Türkiye’de toprak biyomühendisliği konusunda yapılan
çalışmalar ve kullanılan yöntemler incelenmiştir. Marmara Bölgesi
içinde belirlenen bir karayolu şevinde uygulanmak üzere Türkiye
genelindeki mevcut uygulamalardan farklı toprak biyomühendisliği
teknikleri seçilmiştir. Kullanılacak bitkiler ekolojik rejyonlar
dikkate alınarak belirlenmiştir.
Karayolu peyzaj planlama çalışmaları; doğa ile insanı bütünleştirmesi
açısından önemli peyzaj uygulamalarıdır. Bu nedenle yol ve çevresinde
yapılan bitkisel düzenlemelerin ekolojik, işlevsel ve estetik olması,
çevre peyzajı ile uygun olması ve bütünleşmesi oldukça önemlidir.
Böylece hem doğal peyzajın korunması ve onarılması hem de karayolunun
güvenlik ve estetik gibi özelliklere sahip olması sağlanabilir.
Bu araştırmada İstanbul Çatalca ilçesinde bir karayolu şevinde kordon -
dal demetleri, çıplak köklü fidan dikimi, canlı yamaç ızgarası, fidan
dikimi, ot ekimi ve kontrol parseli olmak üzere altı farklı toprak
biyomühendisliği (peyzaj onarımı) yöntemi tesadüfi yöntem ile kura
çekilerek üç tekrar olarak uygulanacaktır. Ardından tekniklerin başarı
durumları periyodik olarak izlenerek ve ölçümler yapılarak belirlenecek
ve sonuçlar tartışılacaktır.