Yerleşik şehirlerde yaşayan yabani kuşlarda termofilik kampilobakter türlerinin prevalansı ve izolatların antimikrobiyal profillerinin belirlenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Veteriner Fakültesi, Klinik Öncesi Bilimler Bölümü, Türkiye
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Nima Sedghi
Danışman: Belgi Diren Sığırcı
Özet:
Kampilobakterler çeşitli evcil ve yabani hayvanların normal bağırsak florasında bulunmakta ve bu hayvanlarda enterit ve genital sistem infeksiyonlarına neden olmaktadır. İnsanlarda ise ishal ile seyreden akut bakteriyel gastroenteritin önde gelen nedenidir.
Kampilobakter cinsi 22 tür ve 8 alttür içerir, ancak halk sağlığı açısından bakıldığında, Termofilik Kampilobakter türleri (C. jejuni subsp. jejuni, C. coli ve C. lari) en sık görülen türlerdir. İnsan ve hayvanlara bulaşma fekal yolla, indirekt temas yoluyla, kontamine su ve pastörize edilmemiş sütlerle, iyi pişirilmemiş yiyeceklerle ve infekte hayvanlarla direkt temasla olmaktadır. Yabani kuşlar ve durgun su yüzeyleri Kampilobakter türleri için ekolojik bir sistem oluşturmaktadır. Kuşlar etkeni dışkılarıyla yaymakta ve içme, dinlenme veya sulama için kullanılan tarım alanlarını, yüzey sularını ve insanların bulundukları bölgeleri kirletmektedirler. Ayrıca gıda üreten hayvanlar, kümes hayvanları ve evcil hayvanlarla da temasa geçebilmektedirler.
21. yüzyılda küresel bir tehdit haline gelen antibiyotik direncine, özellikle hayvanlar ve insanlar arasında dirençli suşların yayılma riskleri, dirençli bakterilerden ileri gelen hastalıkların morbidite ve mortalitesinde görülen artışlar ve bunlara bağlı olarak artan tedavi masrafları nedeniyle büyük önem verilmektedir. Antimikrobiklere karşı direnç, doğal yollarla gelişebileceği gibi, insan ve hayvanlarda gereksiz, bilinçsiz ve uzun süreli antibiyotik kullanımı ayrıca insan hekimliğinde önemli olan antibiyotiklerin hayvanlarda kullanımı sonucunda da gelişebilmektedir. Bu antibiyotik direnci gelişimi çoğunlukla hayvanların bağırsak florasında yerleşmiş olan mikroorganizmalardan şekillenmektedir. Bu nedenle de hayvanlardan insanlara antibiyotik dirençli bakterilerinin geçişinde en önemli aracılardan biri dışkı kaynaklı mikroorganizmalar olmaktadır. Son yıllarda yapılan çalışmalarla bu risk gittikçe açığa çıkmaya başlamış, ülkemizde de farklı hayvanlarda epidemiyolojik çalışmalar başlamıştır. Ancak yine de bu alanda fenotipik ve genotipik yeterli çalışma bulunmamaktadır. Ayrıca her geçen gün yeni bir direnç gelişimi söz konusu olduğu için bu tip moleküler çalışmaların sürekliliği de çok önemlidir.
Bu çalışma ile,
- İstanbul’da insanlarla iç içe yaşayan yerleşik yabani kuşlarda (martı, güvercin, serçe, kumru, karga, sığırcık vb.) bulunan ve insanlara bulaşma riski olan kampilobakter türlerinin izole edilmesi,
- Bu izolatların antimikrobiyal dirençlerinin fenotipik ve genotipik metotlarla belirlenmesi amaçlanmaktadır.