ÇATIŞMA VE KÜLTÜR(SÜZ)LEŞME YÖNTEMBİLİMİ BAĞLAMINDA BİR OKUMA: MATHIAS ÉNARD’IN “HIRSIZLAR SOKAĞI”

Aysu ETİK

ÇATIŞMA VE KÜLTÜR(SÜZ)LEŞME YÖNTEMBİLİMİ BAĞLAMINDA BİR OKUMA: MATHIAS ÉNARD’IN “HIRSIZLAR SOKAĞI”

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Fransız Dili ve Edebiyatı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Aysu ETİK

Danışman: Ali Tilbe

Özet:

Bu çalışmada; geçmişten günümüze süregelen en temel sorunsallardan biri olan göç olgusunun yazınsal incelemesi yapılmaktadır. Birey ya da toplulukların politik, ekonomik ya da ekinsel nedenlerden başka bir yere göç etme devinimi ve göçün en önemli öznesi ‘göçer’ kişinin göç eylemi öncesi, sırası ve sonrasında karşılaştıkları zorluklara özellikle de göç sonrasındaki uyum ve kültür(süz)leşme süreçlerine de değinilmektedir. Bu çalışmanın ereği; Faslı bir gencin Arap Baharı’nın etkisiyle İspanya’ya göç eylemi sürecini ve sonrasındaki uyum sorunlarını konu edinen Hırsızlar Sokağı romanını, Prof. Dr. Ali Tilbe’nin göç yazınlarını daha tutarlı ve anlaşılır biçimde incelemek için geliştirdiği karma model göç(er) yazını incelemesinde Çatışma ve Kültür(süz)leşme yöntembilimini kullanarak çözümlemektir. Ali Tilbe, Prof. Dr. İbrahim Sirkeci ve Jeffrey H. Cohen’in birlikte geliştirdiği çatışma ve göç kültürü̈ modeline Lucien Goldmann’ın oluşumsal yapısalcılık, Gérard Genette’in öykülemebilim, John W. Berry’nin kültür(süz)leşme yaklaşımı ve olası öteki yaklaşımları birleştirerek yeni bir yazınsal okuma modeli oluşturmuş ve göç yazını incelemelerinde göçerlerin yaşadığı göç öncesi ve sırası süreçler ile göç sonrasındaki uyum ve bütünleşme süreçlerini daha anlaşılır kılmak için göç inceleme alanının yararına sunmuştur.

Bu çözümleme sürecinde, ilk olarak göç kavramı ve kuramlarından, daha sonra da göçün yazın alanındaki öneminden bahsedilecektir. Ardından bu çalışmaya konu olan romanda (Hırsızlar Sokağı) da geçen Arap Baharı eylemleri ve bu sürecin göçe olan etkisiyle Afrika’dan Avrupa’ya, özellikle de romanda esenlikli uzam olarak sunulan İspanya’ya göç devinimlerine de değinilecektir. Çalışmanın sonucunda, Çatışma ve Kültür(süz)leşme yöntembilimi bağlamında romanda göç öncesi ve sürecinde yaşanan çatışma ortamlarından söz edilerek, roman başkişisinin göç ettiği İspanya’da bulmayı umduğu iş birliği, uyum ve kültür(süz)leşme süreçlerini gerçekleştiremediği görülecektir.