Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Temel Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÇAĞLAYAN AKKAYA ENGİN
Danışman: Yıldız Dincer
Özet:
Amaç: Pankreas adenokarsinomu invaziv ve kemoterapiye direnç göstermesi nedeniyle oldukça ölümcül bir hastalıktır. Bu çalışmada amaç pankreas kanserli hastalarda DNA onarımında görev alan hOGG1 (8-Oksoguanin DNA glikosilaz 1) geninin ekspresyon ve promotör bölge metilasyonunun hastaların sağ kalım süresi ile ilişkisini belirleyerek, tedavi yanıtını öngörebilecek, sağ kalım süresini uzatabilecek moleküler bir belirteç ve yeni bir epigenetik tedavi hedefi tanımlamaktır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmada yeni pankreas adenokarsinom tanısı almış 50 hastadan alınan tümör doku örnekleri ve tümöre komşu normal doku örnekleri kullanıldı. Formalinle fikse edilmiş parafin doku kesitlerinden total DNA kit ile izole edildi. DNA örneklerinde bisülfit modifikasyonu sonrasında hOGG1 promotör metilasyonu metilasyon spesifik polimeraz zincir reaksiyonu ile belirlendi. Tümör ve normal pankreas dokularda hOGG1 ekspresyonu Streptavidin-Biotin-Peroksidaz yöntemi kullanılarak immunohistokimyasal boyama ile belirlendi.
Bulgular: DNA onarım geni hOGG1 promotör metilasyonu pankreas tümör dokusunda normal pankreas dokusuna göre yüksek bulundu. Tümör ve normal pankreas dokusundaki hOGG1 ekspresyon IHC skoru açısından anlamlı bir fark bulunmadı. Kadın ve erkekler hOGG1 promotör metilasyonu, hOGG1 ekspresyon IHC skoru ve sağ kalım süreleri açısından karşılaştırıldığında erkeklerde tümör dokuda normal dokuya kıysla hOGG1 promotör metilasyonu yüksek bulundu. hOGG1 promotör metilasyonu, hOGG1 ekspresyon IHC skoru ve sağ kalım süreleri arasında bir ilişki bulunmadı. hOGG1 promotör metilasyon düzeyinin pankreas kanseri tanı ve takibinde klinik yararlılığını belirlemek için yapılan ROC (Receiver operating characteristic) analizinde, eğrinin altında kalan alan 0,63 olarak bulundu (%95 güven aralığında), kesim değeri 2,39 olarak belirlendi. Bu kesim değeri kullanılarak hOGG1 promotör metilasyonu için %60 duyarlılık, %60,4 özgüllük, %61,2 pozitif prediktif değer, %59,1 negatif prediktif değer ve %71,5 doğruluk elde edildi.
Sonuç: Pankreas adenokarsinomlu hastaların tümör dokusunda hOGG1 metilasyonu artmıştır. Ancak bu hastalarda artan hOGG1 metilasyonunun hOGG1 ekspresyon IHC skoru ve sağ kalım süreleri ile ilişkisi bulunmamaktadır. hOGG1 hipermetilasyonunun hastalığın erken tanısında belirteç adayı olabileceği düşünülmektedir.