Meyve Suyu Endüstrisi Yan Ürünlerinden Yüksek Katma Değerli Ürünlerin Geri Kazanımı
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Kimya Mühendisliği Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ebru KURTULBAŞ ŞAHİN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Mehmet Bilgin
Eş Danışman: Selin Şahin Sevgili
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Vişne ve şeftali mahsüllerinin üretim ve tüketimi dünya çapında yaygınlaşmıştır. Üretimi hızla artmaya devam eden bu ürünlerin ticari olarak işlenmesi, endüstriyel atık olarak büyük miktarlarda posa, kabuk, yaprak gibi yan ürünlerin birikmesine yol açmaktadır. Söz konusu yan ürünlerin değerlendirilmesi, ulusal ve çevresel ekonomi açısından büyük önem arzetmektedir. Gıda ve zirai atıkların değerli bileşenlerinin geri dönüşümü, gıda zincirine yeniden dahil edilmesi ve fonksiyonel katkı maddesi olarak kullanılması ileri teknolojiler sayesinde mümkündür. Bu tez kapsamında, vişne ve şeftali atık yan ürünlerinden fenolik ve antosiyanin bileşenlerce zengin ekstrakt eldesi için çeşitli prosesler karşılaştırmalı olarak sunulmuştur. Öncelikle her bir meyveye ait yan ürünler, içerdikleri biyoaktif özellikler açısından karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Her ikisi mevyenin de kabuklarının en yüksek oranda biyolojik olarak aktif bilşenlere sahip olduğu gözlendikten sonra çalışmalara bu yan ürün üzerinden devam edilmiştir. Söz konusu atıklar mikrodalga destekli esktraksiyon (MDE), ultrasonik destekli ekstraksiyon (UDE), homojenizatör destekli ekstraksiyon (HDE) ve otomatik çözücü ekstraksiyonu (OÇE) olmak üzere 4 farklı ileri ve çevre dostu ayırma yöntemleri ile ekstrakte edilmiştir. Her bir ekstraksiyon yönteminin deneysel tasarımı, proses parametrelerinin sistem üzerine etkileri, deneysel verilerin modellenmesi ve koşulların optimizasyonu yanıt yüzey metodolojisi (YYM) ile gerçekleştirilmiştir. Diğer taraftan, elde edilen ışığa ve ısıya duyarlı bu özütler, ekstraksiyon sonrası kolaylıkla bozunabilmekte ve bu durum söz konusu ürünlerin endüstrideki kullanımlarını sınırlandırmaktadır. Dolayısıyla bu tez kapsamından elde edilen ürünlere farklı stresler (ışık ve sıcaklık gibi) uygulanarak çeşitli stabilite testleri uygulanmıştır.