Beklenmeyen Gebeliklerde ve İnfertilite Tedavisi Sonrası Oluşan Gebeliklerde Prenatal Sağlık Davranışları
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Destina Gizem Dağcı
Danışman: İlkay Güngör Satılmış
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma beklenmeyen gebeliklerde ve infertilite tedavisi sonrası oluşan gebeliklerde prenatal sağlık davranışlarını incelemek amacıyla tanımlayıcı ve kesitsel tipte yapılmıştır. Çalışmaya Ağustos 2019-Şubat 2020 tarihleri arasında İstanbul Üniversitesi- İstanbul Tıp Fakültesi Hastanesi gebe polikliniklerine izlem için gelen gebeliği plansız olan 101, aynı hastanenin tüp bebek merkezinde infertilite tedavisi ile gebe kalmış 54 toplamda 155 gebe dahil edilmiştir. Veriler Gebe Tanıtım Formu ve Gebelikte Sağlık Uygulamaları Ölçeği (GSUÖ) kullanılarak toplanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler tanımlayıcı istatistikler ve nonparametrik karşılaştırma testleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Çalışmaya katılan gebelerin yaş ortalaması 31.13±5.43, büyük çoğunluğu lise mezunu ve ev hanımıdır. Beklenmeyen gebelik yaşayanların %47,5'i daha ileri bir tarihte gebe kalmayı planlarken, infertil gruptaki gebelerin çoğunluğu 1-5 yıllık infertilite tedavisi sonrası (%74,1) gebe kalmıştır. İnfertil gruptaki hiçbir gebe gebeliği ile ilgili olumsuz bir duygu yaşamazken, beklenmeyen gebelik grubundaki gebelerin %30,7'si karışık duygular yaşamaktaydı. İnfertil gruptaki gebelerin GSUÖ puan ortalamalarının (140,37±6,19) beklenmeyen gebelik grubundakilere (129,13±10,05) göre daha yüksek olduğu bulunmuştur (p=0,001). Ayrıca, infertil gruptaki gebelerin beklenmeyen gebelik grubuna göre daha sık ve düzenli egzersiz yaptığı, daha yeterli düzeyde kalsiyum aldığı daha az sigara ve kafeinli içecek tükettiği, gebelik ve doğum hakkında daha fazla bilgi edinmeye çalıştığı, riskli durumlarda ve ilaç kullanımında daha sık sağlık profesyonellerine danıştıştıkları belirlenmiştir. İnfertilite tedavileri ile gebe kalan kadınların demografik, obstetrik ve infertilite özellikleri fark etmeksizin beklenmeyen gebelik yaşayan kadınlara göre daha yüksek GSUÖ puan ortalamasına sahip olduğu, beklenmeyen gebelik grubunda ise lisans ve üstü mezuniyet derecesine sahip olan, gelir durumunu iyi olarak tanımlayan, yaşayan çocuğu bulunmayan, bebeği istediği cinsiyette olan, gebeliğe ilişkin duyguları olumlu olan gebelerin GSUÖ puan ortalamalarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak; beklenmeyen veya plansız gebelik yaşayan kadınların prenatal sağlık davranışlarının infertilite tedavileri sonucunda istenen ve planlı gebelikleri olan kadınlara göre daha olumsuz düzeyde olduğu belirlenmiştir. Prenatal kontrollerde gebeliğin planlanma durumunun sorgulanarak sağlık davranışlarının değerlendirilmesi ve geliştirilmesi önerilir.