Palyatif bakım hastalarında konstipasyonun yönetiminde auriküler akupresür uygulamasının etkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Derya Bıçak Ayık

Danışman: Gülbeyaz Can

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Deneysel nitelikte olan bu çalışmanın amacı, palyatif bakım hastalarında konstipasyonun yönetiminde auriküler akupresür uygulamasının etkisini değerlendirmektir. Çalışma kapsamına, Şubat 2019-Ocak 2020 tarihleri arasında, Diyarbakır Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesi Palyatif Bakım Ünitesinde yatan ve konstipasyon şikayeti olan 90 hasta dahil edildi. Çalışmaya Konstipasyon Değerlendirme Ölçeğinden 4 puan ve üzerinde alan hastalar kabul edildi. Önceden hazırlanan randomizasyon listesine göre 44 hasta deney, 46 hasta kontrol grubuna alındı. Her iki gruptaki hastalarda, kliniğin rutin tedavi ve bakım uygulamalarına devam edildi. Deney grubunda yer alan hastalara ek olarak 4 hafta boyunca auriküler akupresür uygulaması yapıldı. Çalışma boyunca, hastaların konstipasyona yönelik şikayetlerini belirlemek için, her hasta/hasta yakını ile en 5 kez klinikte ve/veya telefonda görüşülerek günlük takip çizelgesindeki bilgiler sorgulandı ve sonuçlar hasta takip formuna kaydedildi. Çalışma ile ilgili verilerin elde edilmesinde; Hasta Tanıtıcı Anket Formu, Konstipasyon Değerlendirme Ölçeği, Bristol Dışkı Skalası ve Konstipasyon Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanıldı. Verilerin istatiksel değerlendirilmesinde; tanımlayıcı istatistikler, parametrik ve non-parametrik testler kullanıldı. Yaş ortalaması 71,38±11,96 olan hastaların çoğu okur yazar değildi (%52,2), gelir durumu orta derecede iyiydi (%77,8) ve erkekti (%52,2). Çalışma başlangıcında deney ve kontrol grubunun özellikleri benzerdi. Kontrol grubu ile kıyaslandığında; auriküler akupresür uygulamasının hastaların dışkılama sıklığını arttırdığı, dışkı yapısını normale döndürdüğü ve laksatif kullanımını azalttığı saptandı (p<0,05). Sonuç olarak, auriküler akupresür uygulamasının konstipasyonu olan hastalarda etkili bir yaklaşım olduğu ve yaşam kalitesini artırdığı belirlendi. Anahtar Kelimeler: Auriküler akupresür, konstipasyon, palyatif bakım, yaşam kalitesi