Peyzaj Mimarlığında Kullanılan Sürdürülebilir Alan Sertifikasyonu Sistemlerine Dair Bir Değerlendirme: SITES Sertifikasyon Örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CANSU KARADAYI

Danışman: Ayça Yeşim Çağlayan

Özet:

Tarihsel süreç içerisinde toplumlar, ekosistemler içerisinde yer alan doğal kaynakları kullanarak ve değişen yaşam biçimlerine uyum sağlayarak varlıklarını sürdürmüştür. Sanayi Devrimi ile birlikte hız kazanan üretim artışı, teknolojik gelişmeler, hızlı kentleşme ve nüfus yoğunluğundaki yükseliş, çevresel sorunların derinleşmesine ve enerji kaynaklarının hızla tükenmesine neden olmuştur.

Günümüzde özellikle yapı sektörü; doğal kaynak tüketimi, çevresel kirlilik ve iklim değişikliğine olan etkisiyle öne çıkmakta, küresel ölçekte karbon emisyonlarının başlıca kaynağı olarak değerlendirilmektedir. Bu bağlamda, sektörün enerji tüketimini azaltmaya ve çevresel etkilerini en aza indirmeye yönelik alternatif çözümler geliştirme gerekliliği ortaya çıkmıştır.

Sürdürülebilirlik kavramı, insan faaliyetlerinin yol açtığı çevresel sorunlara karşı bir yaklaşım olarak ortaya çıkmış ve bu çerçevede “Yeşil Bina” anlayışı önem kazanmıştır. Yeşil bina sertifikasyon sistemleri, yeni yapıların ve mevcut binaların çevresel etkilerini değerlendirmeye yönelik uluslararası ölçütler sunmaktadır. Küresel ölçekte en yaygın kullanılan sistemlerden biri olan LEED, enerji verimliliği odaklı yapısıyla dikkat çekmekle birlikte, sadece peyzaj mimarlığı disiplinine özgü bir sertifikasyon sistemi niteliği taşımamaktadır. Bu eksiklik doğrultusunda geliştirilen SITES (The Sustainable Sites Initiative) sertifikasyon sistemi, özellikle peyzaj mimarlığı alanına odaklanmakta; planlama, tasarım ve uygulama süreçlerinde sürdürülebilirlik ilkelerini yenilikçi bir bakış açısıyla ele almaktadır.