İnmeli hastalarda yatak başı yutma tarama testi (Guss) ile videofloroskopi sonuçlarının karşılaştırılması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Merve Gün Durmaz

Danışman: Zeliha Tülek

Özet:

Yutma bozukluğu inmede sık görülen sorunlardan biridir. Bu araştırma yatak başı yutma taramasının videofloroskopi ile uyumunu değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Çalışma Eylül 2012-Haziran 2017 tarihleri arasında özel bir kurumdaki İnme Merkezi'nde yatan 448 inme hastasının retrospektif olarak incelenmesi ile gerçekleştirilmiştir. Örneklem grubunu hem hemşire veya yutma terapisti tarafından yatak başı yutma değerlendirme testi olarak uygulanan Gugging Swallowing Screen (GUSS) hem videofloroskopi yapılmış olan 116 inmeli hasta oluşturmuştur. Hastaların klinik özellikleri ile GUSS ve videofloroskopi test sonuçlarına hasta veri tabanından ulaşılmıştır. VFSS sonucuna göre hastaların %12,9'unda aspirasyon, %6,9'unda penetrasyon, %1,7'sinde sessiz aspirasyon olmak üzere disfaji toplamda %21,5 (25/116) oranında görülmüştür. Disfaji oranı GUSS testi ile %41,37 (48/116) bulunmuştur. VFSS test sonuçlarına göre yutmada başarılı olanların GUSS skorları başarısız olanlardan anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır. GUSS testi için kesim noktası 14 olarak saptanmıştır (duyarlılık %87,5, özgüllük %76,92, ROC eğrisi altında kalan alan %84,1). GUSS testi hastaların %65,5'ine hemşire, %34,5'ine dil ve konuşma terapisti tarafından uygulanmıştır. GUSS testinin yatak başı tarama testi olarak güvenilir olduğu ve dil ve konuşma terapisti veya bu konuda eğitilmiş hemşire tarafından uygulanabileceği sonucuna varılmıştır. GUSS ile saptanan disfaji sosyodemografik ve klinik özelliklere göre değerlendirildiğinde, disfaji inme merkezinde yatış süresi, yatış ve çıkıştaki fonksiyonel durum ve nörolojik defisit ile ilişkili bulunmuştur. Çalışmamızda disfaji açısından NIHSS kesim noktası 10 olarak saptanmıştır (duyarlılık %66,67, özgüllük %75, ROC eğrisi altında kalan alan %73,6). Uygulanan testlerin eş zamanlı olarak yapıldığı prospektif çalışmalar ile araştırmanın tekrarı önerilir.