Genel popülasyonda antisosyal davranışların sıklığı ve antisosyal davranışlar gösteren kişilerde suça eğilim ile erken dönem uyumsuz şemalar arasındaki ilişkinin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Adli Tıp ve Adli Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ulviye Duyguner

Danışman: Zeynep Belma Gölge

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Şiddeti öngörmek ve suç davranışı riskini arttıran etkenleri değerlendirmek halk sağlığı açısından oldukça önemlidir. Ancak suç davranışına ilişkin çalışmalar genel olarak suç işlemiş kişiler üzerinde yürütülmektedir. Özellikle ülkemizde genel popülasyonda suça eğilimin incelendiği kapsamlı araştırmaların olmaması bu çalışmanın oluşmasını sağlamıştır. Çalışma ile genel popülasyonda antisosyal davranışlar gösteren kişilerin sıklığının ve antisosyal davranışlarla ilişkili erken dönem uyumsuz şemalar ile kriminal düşüncelerin belirlenmesi aracılığıyla literatüre suç riskinin azaltılmasına yönelik yapılacak bilişsel müdahaleler açısından önemli bilimsel katkılar sağlamak amaçlanmıştır. Çalışma grubu, 18 yaş ve üzerindeki, şu anda ya da geçmişte psikiyatrik tanı ve/veya tedavi almamış olduğunu beyan etmiş olan 295 kadın ve 332 erkek olmak üzere toplam 627 kişiden oluşmaktadır. Katılımcılara, çalışmacı tarafından hazırlanan bir demografik bilgi formu ile MMPI Psikopatik Sapma Alt Ölçeği, Young Şema Ölçeği-Kısa Form 3 ve Kriminal Düşünce Ölçeği uygulanmıştır. Kriminal Düşünce Ölçeği'nin, daha önce Türkçe'ye uyarlanmasına ilişkin bir çalışma bulunmamakta olup, bu çalışmada Türkçe uyarlaması yapılmış ve Türkçe formunun yapı geçerliliği ve güvenirliğine ilişkin sonuçların kabul edilebilir düzeyde olduğu görülmüştür. Çalışma sonunda elde edilen bulgulara göre, genel popülasyonda antisosyal davranışlar sergileyen kişilerin sıklığı %7.7 olup, farklı alanlara yayılmış uyumsuz şema boyutları ve bu şemaların içerdiği inançlarla ilişkili kriminal düşünce biçimleri antisosyal davranışları yordamaktadır. Antisosyal davranışlar üzerinde etkisi olan uyumsuz şemaların ve suça eğilim oluşturan bilişsel çarpıtma biçimlerinin ortaya konması, suç riskinin azaltılmasına yönelik bilişsel müdahalelerde önemli bilgiler verecektir. Anahtar kelimeler: Antisosyal davranışlar, erken dönem uyumsuz şemalar, kriminal düşünceler