Yüksek Dereceden Lineer Olmayan Devre Elemanlarının Modellenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Mühendislik Fakültesi, Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Mustafa Konal

Danışman: Fırat Kaçar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışması memkapasitör ve memindüktör gibi yüksek dereceden lineer olmayan devre elemanlarının tasarımlarını ve uygulamalarını içermektedir. Tez kapsamında aktif ve pasif devre elemanları kullanılarak gerçekleştirilmiş farklı memkapasitör ve memindüktör taklit devreleri önerilmiştir. Çalışmanın ilk kısmında işlemsel geçiş iletkenliği yükselteçleri (OTA) ve pasif devre elemanları kullanılarak bir memkapasitör devresi tasarlanmıştır. İkinci olarak, gerilim farkı alan akım taşıyıcılar (VDCC) tabanlı bir memkapasitör taklit devresi tasarlanmıştır. Bu devrede de çok az sayıda aktif ve pasif devre elemanı kullanılmıştır. Akım modlu yapılar avantajlı özelliklerinden dolayı devre tasarımlarında önemli bir yere sahiptirler. Son olarak, yine OTA aktif elemanları ve az sayıda pasif devre elemanları kullanılarak bir memindüktör taklit devresi tasarlanmıştır. OTA, basit yapısı sayesinde önerildiği ilk günden bugüne kadar devre tasarımlarında sıkça tercih edilen bir elemandır. Bu nedenle hafızalı devre elemanlarının tasarımları için de oldukça uygundur. Önerilen tüm yapılarda aynı aktif devre elemanının kullanılması analog tümdevre tasarımları için önemlidir. Memkapasitör ve memindüktör taklit devreleri çeşitli uygulamalarda kullanılarak performansları ve hafıza özellikleri test edilmiştir. Tasarlanan bu devrelerin hem benzetimleri hem de deneysel olarak analizleri yapılmıştır ve tüm sonuçlar beklenen sonuçlar ile uyumlu olarak başarılı bir şekilde elde edilmiştir.