PRETERM YENİDOĞANLARDA TOPUK KANI ALMA SIRASINDA UYGULANAN CENİN POZİSYONU, ANNE SÜTÜ KOKUSU VE BESLENME AMAÇLI OLMAYAN EMMENİN AĞRI ÜZERİNE ETKİSİ
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Negarin Akbari
Danışman: Birsen Mutlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırma, preterm yenidoğanlarda topuk kan alma işlemi sırasında nonfarmakolojik yöntemlerden anne sütü kokusu, beslenme amaçlı olmayan emme ve cenin pozisyonu vermenin ağrıyı azaltmadaki etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü deneysel olarak gerçekleştirildi. Araştırmanın evrenini, 15.11.2021 ve 25.12.2021 tarihleri arasında YYBÜ'de yatan preterm yenidoğanlar, örneklemini ise örneklem seçim kriterlerine uyan 144 bebek (Anne sütü kokusu=36, Cenin pozisyonu=36, Beslenme amaçlı olmayan emme=36, Kontrol=36) oluşturdu. Topuk kanı alma işleminden 3 dakika öncesinden başlanarak, işlemden 3 dakika sonrasına kadar bebeklere yer aldığı gruba uygun olarak anne sütü kokusu, cenin pozisyonu ve beslenme amaçlı olmayan emme uygulandı. Bebeklerin işlem öncesi, sırası ve sonrası ağrısı Preterm Bebek Ağrı Profili Ölçeği- Revize Formu (PIPP-R) kullanılarak değerlendirildi. Aynı zamanda fizyolojik parametreler (kalp tepe atımı (KTA), oksijen satürasyonu (SpO2), solunum) ve normale dönme süresi, ağlama süresi, işlem süresi değerlendirildi. Araştırma sonucunda araştırma gruplarının tanımlayıcı özellikler açısından benzer olduğu (p˂0.05) bulundu. Deney gruplarındaki yenidoğanların topuk kanı alma işlemi sırasında; KTA, PIPP-R puanı, ağlama süresi ve fizyolojik parametrelerinin normale dönme süresinin kontrol grubundan istatistiksel olarak anlamlı düşük olduğu, oksijen satürasyonunun yüksek olduğu bulundu. Cenin pozisyonu grubunun PIPP-R ağrı puanının (p<0,001) ve ağlama süresinin diğer deney gruplarından da düşük olduğu (p˂0.001) saptandı. Yenidoğanlarda topuk kanı alma işlemi sırasında ağrıyı azaltmada en etkili girişimin cenin pozisyonu verme olduğu, anne sütü kokusu ve beslenme amaçlı olmayan emme yöntemlerinin de etkili olduğu sonucuna varıldı. Farklı ağrılı girişimlerde bu üç nonfarmakolojik girişimin kombine olarak denendiği araştırmalar yapılması önerilir. Anahtar Kelimeler: [Preterm yenidoğan, Topuk kanı alma, Anne sütü kokusu, Cenin pozisyonu, Beslenme amaçlı olmayan emme]