Hemşirelerin Çalışma Ortamı Özellikleri ile Yenilikçi Davranışları Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Hemşirelikte Yönetim Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RAMAZAN EMİRALİOĞLU

Danışman: Betül Sönmez

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, hemşirelerin çalışma ortamı özellikleri ile yenilikçi davranışları arasındaki ilişkinin ve yenilik desteğinin bu ilişkideki aracılık rolünün belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tasarımda gerçekleştirildi. Araştırmanın evrenini, İstanbul ili Avrupa yakasında bulunan kamuya bağlı bir üniversite hastanesi, özel bir üniversite hastanesi ve iki eğitim ve araştırma hastanesinde çalışan toplam 2360 hemşire oluşturdu (N=2360). Orantılı kota örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenen araştırmanın örneklemini 618 hemşire oluşturdu (n=618). Veriler, Tanıtıcı Bilgi Formu, Hemşirelik İş İndeksi-Hemşirelik Çalışma Ortamını Değerlendirme Ölçeği, Yenilikçi Davranış Envanteri ve Yenilik Destek Envanteri kullanılarak toplandı. Verilerin istatistiksel analizinde, tanımlayıcı analizler, korelasyon ve regresyon analizi kullanıldı. Aracılık rolünün anlamlılık testinde ise Bootstrapping yöntemi kullanıldı. Analiz sonucunda, hemşirelerin yenilikçi davranışlarının ve yenilik çıktılarının yüksek düzeyde olduğu belirlendi. Hemşirelerin çalışma ortamı özelliklerinin alt boyutlar düzeyinde puan ortalamasının ortalamanın biraz üzerinde, yenilik desteğinin alt boyutlar düzeyinde puan ortalamasının orta düzeyde olduğu belirlendi. Çalışma ortamı özellikleri alt boyutları, yenilik desteği alt boyutları, yenilikçi davranış ve yenilik çıktıları arasında zayıf düzeyde anlamlı ilişki saptandı. Hemşirelerin yenilikçi davranışları üzerine etkili olan değişkenler, lisansüstü mezunu olma, kamuya bağlı üniversite hastanesinde çalışma (negatif), yeni yöntem geliştirme, çalışma ortamı özelliklerinden "kaliteli bakım için gerekli hemşirelik kaynakları" ve "hekim-hemşire-meslektaş iletişimi", yenilik desteğinden "yönetsel destek" ve "kültürel destek" olarak saptandı. Hemşirelerin yenilik çıktılarında ise yenilikçi davranış puanının anlamlı etkisi saptandı. Yenilik desteğinin, çalışma ortamının yenilikçi davranış ile ilişkisinde kısmi, yenilik çıktıları ile ilişkisinde tam aracılık rolü saptandı. Araştırmanın bulguları, hemşirelerin yenilik çıktıları oluşturmaları için yenilikçi davranış göstermeleri gerektiğini, kamuya bağlı üniversite hastanesinde çalışan ve lisansüstü mezunu olan hemşirelerin yenilikçi davranışlarının, gerekli hemşirelik kaynaklarının sunulması ve hekim-hemşire-meslektaş iletişiminin geliştirilmesi, yeniliğe ilişkin yönetici desteğinin ve kültürel desteğin arttırılması ile sağlanması gerekliliğini ortaya koymaktadır. Buna göre yönetici hemşireler, çalışma ortamlarını hemşirelerin yenilikçi davranış göstermelerine fırsat sağlayacak şekilde düzenlemeli ve yeniliğe ilişkin desteklerini arttırmalıdır. Anahtar kelimeler: Hemşire, çalışma ortamı, yenilikçi davranış, yenilik destek, yenilik çıktıları