PALYATİF BAKIM HASTALARINDA RAHATLATICI MÜZİK SESİ DİNLEMENİN YAŞAM BULGULARI ve SEMPTOM YÖNETİMİ ÜZERİNE ETKİSİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Türkan Özkan
Danışman: Funda Büyükyılmaz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırma, palyatif bakım hastalarında non-farmakolojik yöntemlerden olan rahatlatıcı müzik sesi dinlemenin yaşam bulguları ve semptom yönetimi üzerindeki etkisini incelemek amacıyla yarı-deneysel tasarım türünde planlandı. Araştırma bir devlet hastanesi palyatif bakım servisinde yatarak tedavi ve bakım alan 60 hasta ile gerçekleştirildi. Araştırma verileri Hasta Tanıtım Formu, Glaskow Koma Skalası, Yaşam Bulguları Kayıt Formu ve Edmonton Semptom Tanılama Ölçeği (ESTÖ) kullanılarak toplandı. Deney ve kontrol grubundaki hastaların uygulama öncesi hasta dosyasından alınan bireysel özellikleri ve GKS skoru kaydedildi, yaşam bulguları ölçüldü ve ESTÖ'de yer alan semptomlar değerlendirildi. Deney grubunda yer alan hastalara 30 dakikalık rahatlatıcı müzik sesi hoparlör kullanılarak dinletilerek, uygulama sonrasında yaşam bulguları ve semptomları tekrar değerlendirildi. Bu girişim haftada 3 kez uygulanarak, her uygulama öncesi ve sonrası ilgili ölçekler kullanılarak değerlendirildi. Kontrol grubundaki hastalara ise, rutin tedavi ve bakım protokolü uygulanarak, haftada 3 defa girişim olmaksızın yaşam bulguları ve semptomları değerlendirildi. Elde edilen veriler uygun istatistiksel yöntemlerle analiz edildi. Hastaların, yaş ortalamasının 64,08±11,40 yıl olduğu ve 4,56±7,34 yıldır tıbbi tanısı nedeni ile tedavi ve bakım hizmeti aldığı, %58,33'ünün erkek, %51,67'sinin ilköğretim mezunu, %75'inin evli, %43,33'ünün eşi ve çocukları ile yaşadığı, %63,33'ünün çalışmadığı, %86,67'sinin sosyal güvencesinin olduğu, %70'inin orta düzey sosyo-ekonomik duruma sahip ve %60'ının kanser tanısı olduğu, ayrıca hastalara çoğunlukla nonopioid türevi ağrı kesici (%26,1) ilaçların günde 1 kez uygulandığı (%46.15) belirlendi. Deney ve kontrol gruplarının bireysel, hastalık ve tedavi türü-sıklığı özellikleri açısından eşlenik olduğu görüldü (p>0,05). Palyatif bakım hastalarında rahatlatıcı müzik sesi dinletisinin yaşam bulgularına etkisi olarak; solunum sayısı ve oksijen satürasyonu üzerinde 2 gün süreli deney grubu üzerinde etkili bir girişim olduğu görüldü (p<0,05). Rahatlatıcı müzik sesinin semptom yönetimi üzerinde ise; yorgunluk, bulantı, kendini kötü hissetme üzerinde 2-3 gün süreli deney grubu üzerinde etkili bir girişim olduğu görüldü(p<0,05). Bu bulgular doğrultusunda palyatif bakım ünitelerinde tedavi ve bakım gören hastalarda rahatlatıcı müzik sesi dinlemenin yaşam bulguları ve semptom yönetimi üzerinde olumlu etkilerinden dolayı kullanılması önerilir.