Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Adli Tıp ve Adli Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Cansu Furuncu
Danışman: Erdinç Öztürk
Özet:
Bu araştırmanın amacı 2017'de Domoff ve arkadaşları tarafından geliştirilmiş Problemli Medya Kullanım Ölçeğini (PMKÖ) Türkçeye çevirerek Türkçe formunun geçerlilik ve güvenirlik çalışmasını yapmak ve elde edilen sonuçlar doğrultusunda alanda uzman kişiler tarafından kullanılabilecek geçerliliği ve güvenirliği olan bir ölçeği literatüre kazandırmaktır. Sosyal medya bağımlılığı, dijital oyun bağımlılığı, internet bağımlılığı, cep telefonu bağımlılığı gibi sayısı ve çeşitliliği giderek artan teknolojik bağımlılıkların yarattığı psikolojik, davranışsal, ruhsal ve duygusal sorunlar birçok disiplinin araştırma konusu olmuştur. Şimdiye kadar geliştirilen ölçekler ergenlere ya da yetişlere yönelik olmakla birlikte Problemli Medya Kullanım Ölçeği 12 yaşın altındaki çocuklarda problemli medya kullanımı saptaması bakımından bir ilki teşkil etmektedir. Ölçek sahibinden gerekli izinlerin alınmasıyla PMKÖ Türkçeye çevrilerek uyarlama çalışmalarına başlanmıştır. Çalışmanın ilk aşamasında demografik bilgi formu, medya kullanım alışkanlıkları anketi, Güçler ve Güçlükler Anketi ve PMKÖ 324 ebeveyne uygulanmıştır. Çalışma kapsamında ebeveynleri tarafından değerlendirilen çocukların 148'i kız, 176'sı erkektir. İlk örneklemden elde edilen veriler üzerinde PMKÖ uzun ve kısa formunun faktör yapısının belirlenmesi amacıyla açımlayıcı faktör analizi yapılmış, ölçeklerin iç tutarlılığı hesaplanmış, uyuşum geçerliliği ve artımsal geçerliliği değerlendirilmiştir. AFA sonucunda hem kısa hem de uzun formda orijinal çalışmayla paralel olarak tek faktörlü bir yapı elde edilmiştir. PMKÖ ve PMKÖ-KF Cronbach's alfa değerleri sırasıyla .97 ve .92 olarak bulunmuştur. Uyuşum geçerliliği ve artımsal geçerlik kapsamında yapılan analizler sonucu elde edilen değerler yeterli ve anlamlı bulunmuştur. Daha sonra çalışmanın ikinci aşamasını oluşturan PMKÖ kısa formunun doğrulayıcı faktör analizi kısmına geçilmiş, iç tutarlılık katsayısı yeni örneklemden elde edilen veriler için tekrar hesaplanmıştır. 213 kişiden oluşan örneklemden elde edilen verilerle AFA'da elde edilen tek faktörlü model doğrulanmıştır. PMKÖ-KF'nin ikinci aşamadaki Cronbach's alfa iç tutarlılık değeri .90'dır. Elde edilen madde faktör yükleri ve uyum indeksleri değerleri PMKÖ kısa formunun 4-11 yaş grubunda ekran bağımlılığını saptamada geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğunu göstermiştir.