Hemşirelik öğrencilerinde uyku düzeni, sosyal jetlag veyaşam kalitesinin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AZZET YÜKSEL

Danışman: Aylin Özakgül

Özet:

Araştırma, hemşirelik öğrencilerinin uyku düzeni tipi (kronotip), sosyal jetlag ve yaşam kalitesini değerlendirerek, aralarındaki ilişkiyi belirlemek amacı ile tanımlayıcı, ilişki arayıcı ve karşılaştırmalı türde planlandı ve gerçekleştirildi. Araştırmanın evrenini; İstanbul’da bir devlet üniversitesi ve bir vakıf üniversitesine bağlı hemşirelik bölümünde, 2019-2020 eğitim-öğretim yılının güz döneminde olan tüm öğrenciler (N=1608), örneklemini ise; bilgilendirme sonrasında araştırmaya katılmayı kabul eden 1152 hemşirelik öğrencisi oluşturdu. Verilerin toplanmasında; “Öğrenci Bilgi Formu”, “Sabahçıl-Akşamcıl Ölçeği” ve “Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Formu Türkçe” kullanıldı. Verilerin analizinde, SPSS 22.0 programı ile tanımlayıcı, ilişki arayıcı ve karşılaştırmalı istatistikler uygulandı. Bu sonuçlar doğrultusunda; kronotipe göre öğrencilerin %80,2’sinin (n=924) ara tipte, %11,1’inin (n=128) sabahçıl tipte ve %8,7’sinin (n=100) akşamcıl tipte olduğu görüldü. Öğrencilerin sosyal jetlag değerinin, 1,36±0,73 saat (min:0-maks:4,8) olduğu saptandı. Öğrencilerin bedensel alan puan ortalamasının 14,12±2,21 (min:6.86-maks:20), ruhsal alan puan ortalamasının 13,46±2,34 (min:4- maks:20), sosyal alan puan ortalamasının 13,82±2,64 (min:4-maks:20) ve çevresel alan puan ortalamasının 13,22±2,07 (min:6.22- maks:20) olduğu belirlendi. Çoklu regresyon analizinde; sosyal jetlag değerinin artmasının bedensel alan (ß=-0,349) ve çevresel alan (ß=-0,205) puan ortalamasını azalttığı ve sabahçıl tipte olma eğiliminin artmasının bedensel alan (ß=0,027), ruhsal alan (ß=0,043) ve sosyal alan (ß=0,029) puan ortalamasını arttırdığı saptandı. Sonuç olarak; sosyal jetlag değerinin artmasının yaşam kalitesini olumsuz etkilemesi ve sabahçıl tipte olma eğiliminin yaşam kalitesini olumlu etkilemesi dikkate alınarak hemşirelik öğrencilerine danışmanlık verilmesi önerilebilir.