Demans hastalarında apatinin hastanın günlük yaşam aktiviteleri, yaşam kalitesi ve bakım verici yükü ile ilişkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Kimya KILIÇASLAN
Danışman: Zeliha Tülek
Özet:Amaç: Bu araştırmanın amacı demans hastalarında apatiyi belirlemek ve apatinin hastanın günlük yaşam aktiviteleri, yaşam kalitesi ve bakım verici yükü ile ilişkisini değerlendirmektir. Yöntem: Araştırma tanımlayıcı, ilişki arayıcı tipte gerçekleştirildi. Ekim 2019 - Mart 2020 tarihleri arasında İstanbul ilindeki bir üniversite hastanesinin demans polikliniğinde takip edilen, kesin demans tanılı 88 hasta ve bu hastalara bakım veren aile üyeleri örneklemi oluşturdu. Cornell Demansta Depresyon Ölçeği'ne göre depresyon saptanan hastalar ve ücret karşılığında bakım veren kişiler araştırmaya dahil edilmedi. Hastalara Apati Değerlendirme Ölçeği Klinisyen (AES-C) ve Hasta Yakını (AES-I) Formu, Nöropsikiyatrik Envanter (NPI), Mini Mental Test (MMSE), Alzheimer Hastalığında Yaşam Kalitesi Ölçeği (QOL-AD), Lawton Enstrümental (Lawton EGYA) ve Katz Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği (Katz GYA), bakım vericilere ise Bakımverenlerin Yükü Envanteri (CBI) kullanıldı. Bulgular: Hastaların yaş ortalamalarının 73,11±11,68, ortalama tanı süresinin 3,9±3,1 yıl, %64,8`ünün Alzheimer tipi demans olduğu ve %53,4`ünün (n=47) evre 1 demansı olduğu saptandı. MMSE puanı 16,4±6,6, NPI-Semptom puanı 16,6±13,7 saptandı. Hastaların AES-C ortalama puanı 52,9±10,2 saptandı. QOL-AD puanı hasta değerlendirmesinde 28,8±6,1, bakım verici değerlendirmesinde 27,6±6,4 bulundu. Hastaların AES-C puanları nöropsikiyatrik semptomlar, mental fonksiyon, günlük yaşam aktiviteleri, depresyon, yaşam kalitesi ve bakım verici yükü ile korele bulundu. Apatinin hem hastanın yaşam kalitesinin hem bakım verici yükünün önemli bir öngördürücüsü olduğu saptandı. Sonuç: Demans hastalarında apatinin hastanın günlük yaşam aktiviteleri, yaşam kalitesi ve bakım verici yükü ile ilişkili olduğu görüldü. Hastaların poliklinik kontrollerinde apati açısından değerlendirilmesi önerilir. Anahtar sözcükler: Demans, Alzheimer, Apati, Yaşam Kalitesi, Bakım Verici Yükü