Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Orman Mühendisliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2003
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HAYATİ ZENGİN
Danışman: Ahmet Yeşil
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Orman işletmelerinin planlanması için gerekli doğal varlıklara ilişkin verilerin sağlanması örnek alanlarda yapılan amaca uygun ölçüm ve gözlemlere dayanan envanter ile gerçekleştirilmektedir. Mevcut araç-gereç ve yöntemlerle gerçekleştirilen envanter çalışmaları emek, para ve zaman giderleri açısından planlamanın önemli bir aşamasını oluşturmaktadır. Bu çalışmada başta orman envanteri olmak üzere, ormancılıkta diğer amaçlı konum belirleme çalışmalarım daha kolay bir şekilde gerçekleştirmede GPS (alıcısı) adı verilen Küresel Konum Belirleyici aletlerin kullanılıp, kullanılamayacağı araştırılmıştır. Bu amaçla, açık hava koşullarında güvenilir bilgiler verdiği bilinen konum belirleyici aletlerin değişik kapalılıktaki orman örtüsü altında verdiği sonuçlara göre doğruluk düzeyleri belirlenmeye çalışılmıştır. GPS, ABD tarafından geliştirilmiş, herhangi bir yerde ve zamanda konum belirlemeye yarayan, uydu tabanlı bir sistemdir. Sistem; kontrol, uzay ve kullanıcı bölümleri olmak üzere başlıca üç birimden oluşmaktadır. Dünya çapında kullanıcılara üç boyutlu konum, zaman ve hız verilerim sağlamak üzere bu bölümler birlikte çalışmaktadırlar. GPS ölçümlerinde amaç ve beklenen hassasiyete göre değişik alıcılar ve yöntemler kullanılmaktadır. Alıcıların konum belirlemesini sağlamak üzere uydu sinyalleri ile gönderilen özel kodlar C/A kodu ve P kodu olarak bilinmektedir. Sivil alıcıların kullandığı anlık koda C/A kodu denilmektedir. ABD' nin; kasıtlı olarak oluşturduğu yanıltıcı etkiyi azaltmasıyla, bu kod kullanılarak 15 metre civarında hatayla konum belirlenebilmektedir. Yüksek doğruluk gerektiren çalışmalarda çift frekanslı ve hem kod hem de taşıyıcı fazlarını ölçebilen alıcılarla, bağıl konumlama tekniklerinin kullanılması gerekmektedir. Bu alıcılarla açık alan koşullarında milimetrenin altında sonuçlar elde edilebilmektedir. Bu çalışmada önce GPS sistemi hakkında bilgiler verilmiş ve daha sonra malzeme ve uygulanan yöntem açıklanmıştır. GPS ölçümleri, Sarıyer Hacıosman Korusu'nda, gerçekleştirilmiş ve değişik meşcere tiplerinde koordinatlar hem basit el GPS' i ile hem de en az iki alıcının kullanılmasını gerektiren bir bağıl konumlama tekniği olan gerçek zamanlı kinematik yöntemle belirlenmiştir. Gerçek zamanlı kinematik ölçümleri gerçekleştirmek amacıyla Leica firması tarafından üretilen iki adet SR530 GPS alıcısı kullanılmıştır. Bu alıcılardan birisi referans alıcısı olarak açık bir alana kurulmuş, diğer alıcıyla referans alıcısından sağlanan düzeltmeler yardımıyla değişik meşcere tiplerinde ölçümler yapılmıştır. Ölçümler üç tekrarlı olarak gerçekleştirilmiştir. Aynı noktalarda el tipi GPS ile tekrar ölçümler yapılmış ve gerçek zamanlı yönteme göre duyarlılık durumu saptanmıştır. Bunlara ek olarak alana sistematik olarak atılan noktalarda sadece el GPS ölçümleri yapılmıştır. Sistematik noktalar temsil ettikleri meşcerenin ağaç türü, hektardaki hacim ve göğüs yüzeyine göre sınıflandırılarak, bu parametrelerin GPS ile sağlanan konum bilgisinin doğruluğu üzerine etkileri ortaya koyulmaya çalışılmıştır.