Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Bütünleşik Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Sosyal Hizmet Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Yavuz Aslan
Danışman: Orhan Koçak
Özet:
Aralık 2019’da Çin’in Wuhan kentinde ortaya çıkan Koronavirüs Hastalığı (COVID-19)
yaşlılar başta olmak üzere milyonlarca insanı etkilemiştir. Hükümetler maske, mesafe ve
evden çıkmama gibi önlemler alarak yaşlıları salgından korumaya çalışmış ancak bu önlemler
yaşlılarda yalnızlık sorununu ortaya çıkarmış ve yaşam doyumlarını olumsuz etkilemiştir. Bu
çalışmada yalnızlık, algılanan sosyal destek, başa çıkma stratejileri ve yaşam doyumu
arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca algılanan sosyal destek ile yaşam
doyumu arasında yalnızlığın ve başa çıkma stratejilerinin, algılanan sosyal destek ile yalnızlık
arasında başa çıkma stratejilerinin ve başa çıkma stratejileri ile yaşam doyumu arasında
yalnızlığın aracı rolü incelenmiştir. Algılanan sosyal destek, yalnızlık, başa çıkma stratejileri,
yaşam doyumu ölçekleri ve kişisel bilgi formu kullanılarak 65 yaş ve üzeri 501 katılımcıdan
veri toplanmıştır. Araştırmanın modeli ilişkisel tarama modeli olup değişkenler arası ilişkinin
ortaya çıkarılması için yapısal eşitlik modellemesi yöntemi kullanılarak sosyodemografik
özelliklere göre fark analizleri, direkt etki analizleri, çoklu grup direkt etki analizleri ve
aracılık analizleri yapılmıştır. Bulgulara göre; aileden ve özel insandan algılanan sosyal
destek ile yaşam doyumu arasında, aileden ve özel insandan algılanan sosyal destek ile başa
çıkma yaklaşım ve uyum stratejileri arasında ve başa çıkma yaklaşım ve uyum stratejileri ile
yaşam doyumu arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki; aileden ve özel insandan algılanan sosyal
destek ile yalnızlık arasında, başa çıkma yaklaşım ve uyum stratejileri ile yalnızlık arasında ve
yaşam doyumu ile yalnızlık arasında negatif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca aile ve
özel insandan algılanan sosyal destek ile yaşam doyumu arasında yalnızlığın ve başa çıkma
stratejilerinin, başa çıkma uyum stratejisi ile yaşam doyumu arasında yalnızlığın ve aile ve
özel insandan algılanan sosyal destek ile yalnızlık arasında başa çıkma uyum stratejisinin
aracı rolü bulunmuştur. Sonuç olarak: Sosyal destek algısı yüksek olan yaşlı bireyler,
yalnızlık ve yalnızlıktan kaynaklı kaygı, stres ve depresyon gibi sorunlarla daha rahat başa
çıkarak öz saygılarını, kendilik değerlerini ve yaşam doyumu düzeylerini arttırabilirler.