Akciğer kanseri ile ilişkili dispnenin yönetiminde yüze fan uygulamasının etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Vildan KOCATEPE
Danışman: Gülbeyaz Can
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Deneysel nitelikte olan bu çalışmanın amacı, akciğer kanseri ile ilişkili dispnenin yönetiminde yüze fan uygulamasının etkisini değerlendirmektir. Çalışmaya Ocak 2018 – Ocak 2019 tarihleri arasında bir devlet hastanesinin palyatif bakım biriminde akciğer kanseri nedeniyle yatan dispne şikâyeti olan 47 deney, 49 kontrol toplam 96 hasta alındı. Tüm hastalara, hastanenin standart palyatif bakım yaklaşımı uygulandı. Deney grubundaki hastalara ek olarak dispne ile baş etmede fan uygulamasını gösteren eğitim videosu izletildi ve kullanımına ilişkin eğitim verildi. Eğitimi takiben 14 gün boyunca hastalardan günde üç kez yemekten önce ve gün içinde dispne sıkıntısı yaşadıklarında yüze (burun ve dudak arasında trigeminal sinirin 3. dalının geçtiği bölgeye) el fanı ile soğuk uygulama yapması istendi. Veriler, çalışma başlangıcında Hasta Tanılama Formu, ECOG Performans Skalası, her gün Yaşam Bulguları İzlem Formu, Modifiye Borg Skalası (MBS) ve haftada bir FACIT-Pal Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılarak toplandı. Ayrıca çalışmanın başında ve sonunda hastaların solunum fonksiyon testleri ve kan gazı analizleri yapıldı. İstatistiksel analizler için NCSS (Number Cruncher Statistical System) 2007 (Kaysville, Utah, USA) programı kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, parametrik ve non parametrik testler kullanıldı. İstatiksel anlamlılık düzeyi p 0,05). Sonuç olarak, sağladığı etki ile yüze fan uygulamasının hastaların yaşam kalitesini iyileştirmede etkili bir yaklaşım olduğu belirlendi.