Kanser tedavisinde kullanılabilecek akıllı nanopartiküllerin sentezi ve ilaç salım özelliklerinin incelenmesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, KİMYA MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: OĞUZ YÜCEL

Danışman: SERKAN EMİK, GÜLTEN GÜRDAĞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Glioblastoma, invaziv yapısı ve özellikle Kan-Beyin Bariyeri'nin (KBB) seçici geçirgenliği nedeniyle tedavisi güç, agresif bir primer beyin tümörüdür. Klinikte standart yaklaşımda kullanılan temozolomid (TMZ) ise hedef bölgede kontrol edilebilir düzeylerde bulunmayı zorlaştıran farmakokinetik kısıtlar nedeniyle tedavi etkinliğinde sınırlılıklar taşımaktadır. Bu tez çalışmasında, glioblastoma tedavisine yönelik yeni ilaç taşıma stratejilerinin geliştirilmesi amacıyla nanoyapılı lipit taşıyıcı (NLT) sistemleri tasarlanmış; TMZ'nin farklı lipit fazlardaki çözünürlüğü ve bozunma davranışı incelenmiş, ardından TMZ'nin bozunma ürünü olan metildiazonyumun (MDA) NLT'ler aracılığıyla glioblastoma tedavisinde taşınım potansiyelini değerlendirmek üzere üretim parametreleri sistematik olarak incelenmiştir. NLT'lerin glioblastoma uygulamalarına uygun biçimde geliştirilebilmesi için farklı sentez yaklaşımları ve lipit kombinasyonları değerlendirilmiş; formülasyonlar karakterize edilerek optimize edilmiştir. Fiziksel karakterizasyonlar için partikül boyutu dağılımları, PDI değerleri, zeta potansiyelleri DLS analizleri ile gerçekleştirilmiş, nanopartiküller TEM analizi ile doğrulanmıştır. FTIR, DSC ve XRD analizleri ile kimyasal karakterizasyonları değerlendirilmiştir. NLT'lerde MDA ve paklitaksel (PTX) için yükleme çalışmaları, in vitro salım ve kinetik analizleri ile kapsamlı hücre kültürü çalışmaları yürütülmüştür. Bulgular, NLT tabanlı sistemlerin glioblastoma tedavisinde umut vaat eden bir taşıma platformu potansiyeli sunmaktadır.