Birinci sınıfta okuma-yazma başarısını etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, TEMEL EĞİTİM ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİFE NUR SAYDAM
Danışman: Muhammet Baştuğ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada, ilkokul birinci sınıftaki öğrencilerin okuma ve yazma başarılarını etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma çerçevesinde öğrencilerin okul öncesi dönemlerindeki dikkat, görsel algı, hızlı otomatik isimlendirme, yazı yazma gelişimi ve fonolojik farkındalık becerilerinin, birinci sınıftaki okuma, okuduğunu anlama ve yazma başarılarını yordama düzeyi boylamsal olarak araştırılmıştır. Araştırma, 2018-2020 yılları arasında İstanbul'da orta ve alt sosyoekonomik düzeyde yer alan 5 farklı ilkokulda yürütülmüştür. Araştırmaya bu okullardan ilk yıl anasınıfına devam eden 160'ı kız 109'ü erkek olmak üzere toplam 269 öğrenci, ikinci yıl aynı öğrenciler içerisinden birinci sınıfa devam eden 104'ü kız 83'ü erkek olmak üzere toplam 187 öğrenci katılmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Verilerin analizi SPSS 22.0 for Windows paket programında gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, korelasyon analizi ve çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda korelasyon analizine göre öğrencilerin okul öncesi dönemlerindeki dikkat, görsel algı, yazı yazma gelişimi, fonolojik farkındalık becerileri ve hızlı otomatik isimlendirmeleri ile birinci sınıftaki okuma hızlarının önemli derecede ilişkili olduğu belirlenmiştir. Çoklu regresyon sonucuna göre görsel algı, yazı yazma gelişimi, fonolojik farkındalık ve hızlı otomatik isimlendirme becerileri; okuma hızı bağımlı değişkenini önemli derecede yordamıştır. Bunlar arasından okuma hızını en iyi yordayan becerinin fonolojik farkındalık olduğu görülmüştür. Öğrencilerin okul öncesi dönemlerindeki fonolojik farkındalık ve görsel algıları ile birinci sınıftaki doğru okumalarının önemli derecede ilişkili olduğu belirlenmiştir. Dikkat, yazı yazma gelişimi, hızlı otomatik isimlendirme ile doğru okuma arasında önemli derecede ilişki bulunamamıştır. Çoklu regresyon sonucuna göre fonolojik farkındalık ve hızlı otomatik isimlendirme becerisi, doğru okuma bağımlı değişkenini önemli derecede yordamıştır. Bunlar arasından doğru okumayı en iyi yordayan becerinin fonolojik farkındalık olduğu görülmüştür. Öğrencilerin okul öncesi dönemlerindeki dikkat, görsel algı, yazı yazma gelişimi, fonolojik farkındalık becerileri ile birinci sınıftaki okuduğunu anlama düzeylerinin önemli derecede ilişkili olduğu belirlenmiştir. Çoklu regresyon sonucuna göre fonolojik farkındalık becerisi, okuduğunu anlama bağımlı değişkenini önemli derecede yordamıştır. Öğrencilerin okul öncesi dönemlerindeki dikkat, görsel algı, yazı yazma gelişimi, fonolojik farkındalık becerileri ile yazma başarılarının önemli derecede ilişkili olduğu belirlenmiştir. Çoklu regresyon sonucuna göre yazı yazma gelişimi, görsel algı ve fonolojik farkındalık becerileri, yazma başarısı bağımlı değişkenini önemli derecede yordamıştır. Bunlar arasından yazma başarısını en iyi yordayan değişkenin yazı yazma gelişimi olduğu görülmüştür. Öğrencilerin birinci sınıftaki okuma hızları, doğru okuma başarıları, okuduğunu anlama düzeyleri ve yazma başarılarının birbirleriyle önemli derecede ilişkili beceriler olduğu belirlenmiştir. Öğrencilerin okul öncesi dönemlerindeki becerileri arasında da önemli düzeyde bazı ilişkiler bulunmuştur. Dikkat düzeyi yüksek olan bireylerin görsel algı, yazı yazma gelişimi, fonolojik farkındalıkları ve hızlı otomatik isimlendirme performansları yüksektir. Görsel algı düzeyi yüksek olan bireylerin yazı yazma gelişimleri ve fonolojik farkındalıkları yüksektir. Yazı yazma gelişimi yüksek olan bireylerin fonolojik farkındalıkları da yüksektir.