Hemşirelerde duygusal bulaşma: Bireysel ve örgütsel sonuçlara etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Hemşirelikte Yönetim Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA DEMİRKAYA
Danışman: Betül Sönmez
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tasarımda yapılan bu araştırmanın ana amacı, hemşirelerde duygusal bulaşmanın fiziksel sağlık, mental sağlık (bireysel sonuçlar), iş performansı ve hemşirelik bakım kalitesine (örgütsel sonuçlar) etkisini incelemektir. Alt amacı ise hemşireler ve hastalara ilişkin değişkenlere göre duygusal bulaşma, fiziksel ve mental sağlık, iş performansı ve hemşirelik bakım kalitesini incelemektir. Araştırmanın çalışma evrenini, İstanbul'da bulunan bir eğitim ve araştırma, iki şehir ve bir devlet hastanesinde çalışan hemşireler ve veri toplama döneminde bu hastanelerde yatarak tedavi ve bakım hizmeti alan hastalar oluşturdu. Gelişigüzel örnekleme yöntemiyle ulaşılan 357 hemşire ve 465 hasta araştırmanın örneklemini oluşturdu. Hemşirelerin verileri Hemşire Tanıtıcı Bilgi Formu, Duygusal Bulaşma Ölçeği, Kısa Form-36 Ölçeği ve İş Performansı Ölçeği, hastaların verileri Hasta Tanıtıcı Bilgi Formu, Bakım Davranışları Ölçeği ile toplandı. Verilerin analizi tanımlayıcı testler, gruplar arası karşılaştırma testleri, korelasyon ve regresyon analizi kullanılarak yapıldı. Çalışma sonucunda hemşirelerin duygusal bulaşma düzeylerinin orta, fiziksel sağlık durumlarının zayıf ve mental sağlık durumlarının çok zayıf, iş performansı ve hemşirelik bakım kalitesinin yüksek düzeyde olduğu bulundu. Duygusal Bulaşma Ölçeği ile hemşirelerin medeni durumları ve çalıştıkları birimler arasında anlamlı farklılık olduğu bulundu. Kısa Form-36 Ölçeğinin çeşitli ana ve alt boyutları ile cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, çocuk sahibi olma durumu, çocuk sayısı, çalışılan kurum, birim, çalışma şekli, haftalık çalışma saati arasında anlamlı farklılık olduğu bulundu. İş Performansı Ölçeği ile kurum ve çalışılan birim arasında anlamlı farklılık olduğu bulundu. Hastaların yattığı kliniklere göre Bakım Davranışları Ölçeği toplam ve alt boyut ortalama puanları arasında çok ileri düzeyde anlamlı farklılık olduğu belirlendi. Duygusal bulaşmanın mental sağlık ile ilişkili, fiziksel sağlık, iş performansı ve hemşirelik bakım kalitesi ile ilişkili olmadığı belirlendi. Yalnızca cerrahi kliniklerde çalışan hemşirelerde duygusal bulaşmanın fiziksel sağlık ile ilişkisi bulundu. Yapılan regresyon analizinde, duygusal bulaşmanın mental sağlık üzerinde çok düşük düzeyde anlamlı etkisi belirlendi. Araştırmada büyük çoğunluğu 18-28 yaş aralığında olan ve çalışma hayatında henüz çok yeni olan hemşirelerin duygusal bulaşma düzeylerinin orta, fiziksel ve mental sağlık puanlarının kötü ve çok kötü olduğu bulundu. Bu oldukça dikkat çekici bir sonuç olup hemşirelerin duygusal, fiziksel ve mental sağlığını geliştirmeye yönelik gerekli düzenlemelerin ve girişimlerin yapılması gerektiğini ortaya koymaktadır.