Reaktif Boya Bağlı Katyonomer Grupları İçeren Poliüretan Sentezi ve Fizikokimyasal Özelliklerinin İncelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Kimya Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İlker AKÇA
Danışman: Cemal Özeroğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yumuşak, sert, esnek, rijit, yüksek yoğunluklu, düşük yoğunluklu, film, elastomer, sünger gibi birçok poliüretan tipleri yıllar içinde poliol ve izosiyanatların modifikasyonu ile ticarileşti. Poliüretan kullanıldığı yere göre dekoratif amaçla renklendirilirken, natürel, renksiz rengi birbirine oldukça benzeyen farklı yoğunluk, esneklik ve sertlikteki poliüretanlar, bu özelliklerine göre ayırt edilmesi için renklendirilmektedir. En çok kullanılan renkler siyah, gri, sarı, mavi ve pembedir. Bu renklendirme konvansiyonel olarak poliol içinde dispers edilmiş pigmentlerden elde edilirken alternatif olarak reaktif boyalar da kullanılmaktadır. Bu çalışmada, reaktif sıvı renklendiriciler, "reaktif boya bağlı katyonomerler", (Direct Blue 86, Direct Blue 71, Direct Blue 199. Direct Blue 108, Reactive Blue 221, Acid Blue 193) ve kuaterner amonyum tuzunun diol zinciri (Ethoquad HT25) ile reaksiyonu sonucu sıvı reaktif boyar maddeler elde edildi ve saflaştırıldı. Nem analizi cihazı ile kalan uçucu maddelerin miktarı tespit edildi. Kamera takılmış mikroskop ve Gardner Ezilme kontrol cihazı ile kontrol yapılarak sentezlenen reaktif boyanın katı parçacıklar ve topak içermediği görüldü. Sentezlenen reaktif renklendiricinin saflığı iletkenlik cihazı ile kontrol edilerek yan ürün tuzun ortamda varlığı saptandı. Reaktif boyalar, kuaterner amonyum grubu içeren dioller ve boya bağlanmış katyonomerlerin yapıları FTIR ölçümleri ile karakterize edildi. Sonuç ürünlerin saflaştırılması ve yan ürün olan tuzun (NaCl) varlığı iletkenlik ölçümleri ile saptandı. Poliüretan imalinde kullanılan polioller içinde çözünürlük ve uygunluğu kontrol edildi. Sonuç olarak, poliol olarak kullanılan bu reaktif renklendiriciler, "reaktif boya bağlı katyonomerler" ve tolüen diizosiyanat renkli poliüretanları elde etmek için kopolimerize edildi. Elde edilen poliüretan süngerlerin görsel olarak incelendi ve rafine ayçiçek yağında ve %3 CH3COOH, %10 CH3CH2OH ve %20 bulaşık deterjanlı sulu çözeltilerinde renk migrasyonu için test edildi ve migrasyon gözlenmedi. Kontrol testlerinde, katyonomere bağlı olmayan reaktif boya içeren poliüretan süngerler rafine ayçiçek yağında ve %3 CH3COOH, %10 CH3CH2OH ve %20 bulaşık deterjanlı sulu çözeltilerinde migrasyon gösterdi.